Registeren mag niet, maar de gemeente heeft wel cijfers nodig

Ze mogen Roma niet registreren, maar moeten wel cijfers tonen. Gemeenten waar veel Roma wonen, zitten in een lastig parket, zegt Cor de Vos, burgemeester van Nieuwegein en voorzitter van het Platform Romagemeenten. Hij zegt niet dat etnische registratie hét antwoord is, maar wil wel een oplossing voor de tien samenwerkende gemeenten.

„Wij lopen aan tegen privacywetgeving. Een groot probleem is dat Romameisjes niet naar school gaan. Als het ministerie wil weten om hoeveel meisjes het gaat, hebben wij geen antwoord. Want wij mogen niet registreren.” Na de ophef rond de massale uitzettingen van Roma in Frankrijk – sinds begin dit jaar circa achtduizend mensen – staan de Roma ook in Nederland op de agenda. Ook al wonen de meeste Roma in Nederland hier al decennia.

De Groene Amsterdammer schrijft deze week dat de gemeenten Ede en Enschede gedetailleerde persoonsgegevens van Roma hebben bijgehouden, puur op basis van hun etniciteit. Het gaat om informatie van politie, justitie, kinderbescherming, sociale dienst en jeugdreclassering. Dat is in strijd met de wet.

PvdA’er Jeroen Dijsselbloem spreekt van „een buitengewoon onzorgvuldige omgang met de Wet bescherming persoonsgegevens” en heeft direct een Kamerdebat aangevraagd. Vooruitlopend op dat debat wacht de Kamer op een brief van de ministers Hirsch Ballin (Justitie, CDA) en Van Middelkoop (Integratie, ChristenUnie). Etnische registratie ligt gevoelig. Dient het om te helpen of om te stigmatiseren?

Hoewel CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen duidelijk was over etnische registratie – „Dat nooit!” – pleitte zijn partijgenoot Mirjam Sterk juist voor het uitzetten van illegale criminele Roma. Door specifiek Roma te noemen, wekte ze de indruk naar etniciteit te willen kijken.

Andere Kamerfracties hadden kritiek. „Als ze nou had gesproken over illegale criminele vreemdelingen in het algemeen, prima. Maar ze heeft er heel bewust voor gekozen om de Roma te noemen, omdat ze wil meeliften op het sentiment in Frankrijk. Onsmakelijk”, zegt Tofik Dibi (GroenLinks). Dijsselbloem schreef op de PvdA-website: „Waar het gaat om illegale criminelen: die worden al uitgezet. Ik vrees dat het CDA hiermee een voorschot neemt op een rechtse coalitie.” De PVV is voor etnische registratie.

De Wet bescherming persoonsgegevens verbiedt etnische registratie. Het College Bescherming Persoonsgegevens, dat de naleving van de wet toetst, kan in uitzonderlijke gevallen ontheffing verlenen. Dat doet het CBP echter zelden, zegt PvdA’er Dijsselbloem. „Als registratie een goed doel dient, moet het kunnen. Zolang gemeenten er maar zorgvuldig mee omgaan. Wat in Ede gebeurde, mag gewoon echt niet.”