Ontsnapte criminelen nauwelijks gezocht

Het openbaar ministerie (OM) heeft onvoldoende capaciteit om criminelen die tijdens hun verlof de benen nemen, op te sporen en aan te houden. Vorig jaar wisten 363 gedetineerden te ontsnappen tijdens hun verlof. Nog eens 373 gedetineerden kwamen later dan afgesproken terug.

Een 33-jarige man die vastzit voor een overval in Amstelveen waarbij een bejaarde vrouw om het leven kwam, was zo’n ontsnapte gevangene. Hij wist te ontkomen door zich te ontdoen van de enkelbanden die hij verplicht moest dragen. Hij zat een celstraf van vijf jaar uit, nadat hij zich al eerder schuldig had gemaakt aan roofovervallen op bejaarden.

Het aantal ‘verlofbewegingen’ in het gevangeniswezen bedraagt op jaarbasis zo’n 40.000. Daarbij kan het gaan om bijzonder verlof wegens familieomstandigheden, of om een verlofregeling die de gedetineerde moet voorbereiden op terugkeer naar de maatschappij.

Gevangenen die zich tijdens hun verlof niet aan de afspraken houden en de benen nemen, komen op een opsporingslijst, maar er wordt pas actief naar hen gezocht door een speciaal team van de KLPD als de verwachting is dat ze in herhaling vervallen. Het gros van de ontsnapte gevangenen wordt overigens wel opgepakt of meldt zich alsnog. Van de in het totaal 736 gevangenen die zich vorig jaar aan de verlofregeling onttrokken, werden er uiteindelijk 700 weer aangehouden.

Justitie wil de huidige verlofregeling vervangen door een ‘individueel verlofplan. Een gedetineerde krijgt dan geen verlof als het risico op recidive te groot is of als hij geen betrouwbaar verblijfsadres kan opgeven. Verlof kan dan ook geweigerd worden als het risico op een ongewenste confrontatie met slachtoffers te groot is of als gebleken is dat de gedetineerde onbetrouwbaar is in het nakomen van afspraken. Vorig jaar zou dat nieuwe verlofregime zijn ingevoerd, maar dat is nog niet gebeurd.