Het ANC zwakt plan voor tribunaal media af

Na felle kritiek heeft het in Zuid-Afrika regerende ANC het voorstel om een speciale mediarechtbank op te richten afgezwakt. Deelnemers aan een partijtop in Durban hebben het parlement gevraagd te onderzoeken hoe journalisten zich in de toekomst beter kunnen verantwoorden voor klachten over hun berichtgeving.

Een in de wet verankerd ‘mediatribunaal’ blijft een van de mogelijkheden, maar moet „onafhankelijk van commerciële of politieke belangen” zijn en mag niet worden samengesteld uit het parlement, dat in ruime meerderheid uit ANC-leden bestaat.

Die laatste concessie komt tegemoet aan de grootste bezwaren die journalisten en maatschappelijke organisaties hadden toen de partij het al in 2007 geïntroduceerde plan weer op de agenda zette. Het ANC, dat de laatste maanden in verlegenheid werd gebracht door berichten over zelfverrijking aan de top en strijd om het leiderschap, wilde aanvankelijk dat het parlement de leden van het tribunaal zou benoemen.

Het door de dagbladpers ingestelde systeem van zelfregulatie via een ‘Persombudsman’ die rectificaties kan afdwingen, werkt niet bevredigend, vindt het ANC. Veel journalisten zijn het daarmee eens en willen dat systeem versterken.

Niet het tribunaal, maar ‘diversiteit’ in de media stond volgens oud-minister Pallo Jordan, in de jaren zeventig hoofd van anti-apartheidszender Radio Freedom, tijdens de partijtop centraal. Het ANC wil dat het parlement bekijkt of in de door vier grote ‘blanke’ bedrijven gedomineerde markt voor kranten en drukpersen in Zuid-Afrika geen oneerlijke concurrentie plaatsheeft en of de bedrijven voldoende de nieuwe verhoudingen in Zuid-Afrika reflecteren.

Een voorstel om het lekken van vertrouwelijke overheidsinformatie zwaar te bestraffen als het ‘nationaal belang’ in geding zou zijn, is vorige week eveneens afgezwakt.