Heerlijke afdronk bij de gestoomde kikker

Chinezen kopen steeds meer wijn. Ze zijn inmiddels zelfs de grootste importeurs van dure bordeaux.

Maar wijn combineren met Chinees eten is niet eenvoudig.

Als in Shanghai een noedel- of tofumakerij sluit, is de volgende bestemming van het pand meestal een wijnwinkel of een modezaak.

Neem de Wukangstraat of de Hunanstraat in Shanghai: makelaars wisselen wijnwinkels en -bars af. Sommelier is de laatste aanwinst. Een pijpenla vol met bordeaux-, elzas- en loirewijnen.

Eigenaar van dit nieuwe wijnwinkeltje is James Dai (36). Sommelier heeft hij geopend om „Chinese beginners” te laten kennismaken met wijnen en whisky’s. „Je kunt in deze buurt nu makkelijker een Châteauneuf-du-Pape krijgen dan een zak rijst. Dat is ook nodig want wij moeten onze klanten opvoeden”, zegt James Dai opgewekt.

„Ik heb het al drie jaar geleden voorspeld. We zien nu dat de Chinese middenklasse op het gebied van wijnen de kleuterleeftijd is ontgroeid en langzaam jongvolwassen begint te worden”, zegt Dai.

De waarde van de wijnverkoop in China zal dit jaar de grens van 1 miljard euro doorbreken. In grote steden, zoals Shanghai, maar ook in het westelijke Chengdu, is het tempo waarin winkels en proeverijen worden geopend niet bij te houden. De grootste proeverij van het land – 2.000 flessen van de beste wijnmakers ter wereld – is begin deze maand geopend in het House of Roosevelt aan de volledig gerestaureerde Bund, in het oude centrum van Shanghai.

China kon altijd al de weg naar de slijters met sterke rijst- en graanjenevers vinden, zoals baijiu en maotai. Maar de laatste vijf jaar hebben de nieuwe rijken en de grootstedelijke middenklassers ook de smaak van buitenlandse, en dan vooral van Franse, Australische en Zuid-Afrikaanse wijnen te pakken gekregen.

Dat blijkt ook uit de vorige week gepubliceerde cijfers van de beroepsvereniging van wijnmakers in Bordeaux. Bordeaux is koning in China en zet hier nu meer flessen af dan in Duitsland of het Verenigd Koninkrijk. Voor sommige Franse chateaus en enkele Australische wijnmakers groeit de markt met 90 procent per jaar. Heel Azië is als gevolg van de stijgende afzetten in China de mondiale motor van de wijnbranche geworden.

Dat geldt vooral voor de handel in bewaar- en investeringswijnen. James Dai is net terug uit Hongkong waar de eerste, grote wijnveilingen van dit seizoen zijn gehouden door veilinghuizen Christie’s en Acker Merral & Condit. Hongkong is de Chinese hoofdstad van dure bewaar- en investeringswijnen, omdat hier de invoertarieven in 2008 zijn afgeschaft.

Als Dai een Château La Gineste uit 2002 heeft ontkurkt, vertelt hij dat hij tien dozen Château Lafite Rothschild en Domaine de la Romanée-Conti uit 2004 heeft gekocht. Maar de prijzen die in de Chinese media worden genoemd – tussen de 11.000 en 24.500 dollar per doos – wil hij niet bevestigen. „Dat zijn bestellingen voor speciale klanten hier in Shanghai”, zegt hij. Onder zijn klanten zijn grote bedrijven, staatsbanken en nieuwe miljardairs.

Zij kiezen, is zijn ervaring, uitsluiten voor het klassieke, traditionele werk. Dat wil zeggen dat zij hoofdzakelijk investeren in premier cru’s van de chateaus uit de Bordeaux-regio: Margaux, Haut-Brion, Mouton Rothschild, Latour en Lafite Rothschild. Robert Sleigh, hoofd van de wijnafdeling van Sotheby’s, verklaarde in een wijnanalyse van persbureau Bloomberg dat Chinese speculanten een voorkeur voor Lafite hebben omdat deze naam makkelijker uit te spreken zou zijn.

Dai vindt dat een denigrerende opmerking, maar bevestigt wel dat Lafite, gevolgd door Latour en daarna Margaux, het populairst is. Dat komt vooral doordat de aanlevering van Lafite stabiel is en het chateau zeer goed gemanaged wordt. Daardoor kunnen premier cru’s van Lafite net zo makkelijk en profijtelijk worden verhandeld als een huis of een staaf goud. „20 tot 30 procent rendement is niet abnormaal voor Lafite, Margaux of Haut-Brion”, zegt Dai.

Voor alle topwijnen uit Frankrijk geldt dat door de vraag van Chinese speculanten de prijzen van premier cru’s dit jaar met 30 procent zullen stijgen, is de verwachting van de wijnveilers van Sotheby’s en Cristie’s. In de Chinese zakenkrant maakte deze week een columnist dan ook de grap dat degene die twee jaar geleden drie dozen Chateau Margaux kocht er nu „één kan verkopen, om de andere twee gratis op te drinken”.

Dai grijnst, hij kent deze standaardgrap van Chinese wijnspeculanten allang. In zijn winkeltje is in ieder geval geen Chateau Lafite te bekennen. Een Châteauneuf-du-Pape van 75 euro is de duurste fles in het rek. Op een bank en tafel staat Chinees keramiek uitgestald, waaronder een glimmend witte buste van Mao Zedong die zo is geposteerd dat hij voortdurend grijnst naar de Medocs.

„Ik voorspel dat de verschuiving van dure status- en investeringswijnen naar de consumptie van gewonere wijnen die tijdens diners en feesten gedronken kunnen worden, doorzet. We zijn nog maar net begonnen”, denkt Dai. Dat er soms een ijsblokje in een glas bourgogne gaat of dat een glas Pouilly-Fumé als een shot achterover geslagen wordt, zijn gewoontes die vast zullen slijten. Als de relatief hoge Chinese invoertarieven – 46 procent voor flessen, 56 procent voor bulkwijn – worden verlaagd, zoals het plan is van Peking, is de „sky the limit”.

Aan boeken over wijn is grote behoefte, want wijn kiezen bij de gecompliceerde Chinese maaltijden met vlees, vis, scherpe en zoetere sauzen is niet eenvoudig. Het grote dilemma wat te drinken bij gegrilde zijderupsworm, gemarineerde schorpioen of gestoomde kikker is nog door niemand bevredigend opgelost.