Cyberformances krijgen het voordeel van de twijfel

Thuis actief kunst ervaren? Meestal ga ik liever de deur uit dan achter de computer te zitten. Toch herinner ik me levendig een hele nacht mee te hebben gedaan aan een gezamenlijk experiment van Duitse, Zwitserse en Oostenrijkse kunstacademies met honderden studenten, alweer meer dan tien jaar geleden. Het was ingewikkeld: je moest verschillende chats, webpagina’s en kanalen tegelijk openen om muziek te luisteren, video te kijken en te kletsen. Op sommige academies waren live studio’s ingericht zodat per webcam sketches, interviews en performances voorbijkwamen. Elk uur was een groep in een andere stad aan de beurt, maar daar hield niemand zich aan. Het publiek kon het gebeuren bespreken met andere online deelnemers en zelf afbeeldingen en muziek uploaden. Misschien was het het nachtelijk uur, misschien dat zoveel mensen op verschillende locaties elkaar overstelpten met beeld en geluid en ik te onhandig was om te begrijpen wie wat waar deed – wat het ook was, er maakte zich een enorme opwinding van mij meester: wat een spetterende online bende, een feest met honderden mensen.

Nu vindt er sinds 2007 jaarlijks een cyberperformancefestival plaats, zonder dat er allerlei ingewikkelde software voor nodig is.

Het 101010 UpStage Festival biedt dit jaar 19 online voorstellingen. Kunstenaars uit 11 landen, uit 9 tijdzones, tonen zogenaamde ‘cyberformances’, op 10 oktober te zien via de UpStage-website. Voor de verschillende tijdzones wordt eind september op de website een schema gepubliceerd. Sommige voorstellingen zijn live op locatie te zien en combineren off- en online. Andere koppelen locaties aan elkaar. In New York, Vietnam, Nieuw-Zeeland, Slovenië, Canada en ook in Eindhoven is er een ‘Real Life Access Node’, een plek voor het publiek dat geen zin heeft thuis achter de pc te zitten.

De festivalcuratoren selecteerden onder meer op dans gebaseerde voorstellingen, komedies, theoretische verhandelingen en experimenten rond seksualiteit. Enige limiet: de voorstelling mag hooguit 20 minuten duren. Zo is er Murder 2.0, virtueel theater uit Canada, waarin de jonge privédetective Halle een smerige zakendeal onderzoekt, waarbij ze uiteindelijk zelf van moord wordt beschuldigd. Halle moet de moordenaar vinden en haar naam zuiveren. Of dit lukt hangt van jou, als virtueel deelnemer, af.

Als je de beschrijvingen van de voorstellingen leest, komt het geheel nogal experimenteel over, waardoor je vreest dat het knullig kan uitpakken. De filmpjes in het festivalarchief doen denken aan primitieve computerspelletjes, aan de vormgeving van Second Life in zijn begindagen en aan simpele, bewegende collages waarnaast een chat loopt. Live-events zijn moeilijk over te brengen, dus krijgt het UpStage Festival het voordeel van de twijfel en moet de deelnemer cyberformances wellicht niet puur op artistieke kwaliteit beoordelen maar op de meerwaarde van het experiment.

Aan u de vraag, een van de voorstellingen te bezoeken en uw ervaring met mij te delen.

Volg het festival op www.upstage.org.nzOok ‘live’ bij te wonen op 10 okt. in TAC, Vonderweg 1, 5611 BK Eindhoven