...terwijl het eerder het toneel was van haat en nijd

Generaal Petraeus wilde een grotere militaire missie in Afghanistan, vicepresident Biden juist een kleinere.

Biden: „Holbrooke is de meest egoïstische rotzak die ik ooit heb ontmoet”.

Toen de Amerikaanse president Barack Obama vorig najaar een nieuwe strategie voor Afghanistan opstelde, was hij vooral op zoek naar een uitweg uit de oorlog. „Ik wil een exitstrategie”, zei hij tijdens een van de ruim twintig vergaderingen met zijn veiligheidsteam. „Ik heb voor dit onderwerp twee jaar de tijd bij het publiek.” Tijdens het overleg raakte hij steeds meer geïrriteerd over verzoeken van de militaire top om een langdurige, omvangrijke troepenuitbreiding.

Het team was hopeloos verdeeld over de te volgen koers, schrijft de Amerikaanse onderzoeksjournalist Bob Woodward in zijn nieuwe boek Obama’s War, dat maandag in de Verenigde Staten verschijnt en waarover dinsdag gepubliceerd werd in The Washington Post en The New York Times.

Het was al bekend dat generaal Petraeus een grote militaire missie wilde waarin bescherming van de Afghaanse bevolking centraal zou staan, terwijl vicepresident Biden juist een kleinere missie voorstond die zich zou richten op terreurbestrijding. Woodward onthult dat Obama Biden heeft gezegd fel voor de kleinere troepenuitbreiding (20.000 man tegenover de 40.000 die het leger wilde) te pleiten. Zo kon de president, toen hij Bidens plan afwees, bij de militairen wel een snelle terugtrekking uit Afghanistan doordrukken. „Anders raak ik de hele Democratische partij kwijt”, was zijn argument.

Obama stuurde 30.000 militairen en kondigde aan dat de VS volgend jaar beginnen met de terugtrekking uit de oorlog die inmiddels langer duurt dan die in Vietnam. Een strategie die „niet kan werken”, aldus Obama’s gezant voor Afghanistan en Pakistan Richard Holbrooke in het boek. Terwijl het juist zíjn werk is om de strategie te verdedigen.

Dinsdag, op de dag dat 2010 het jaar werd met de meeste doden onder buitenlandse militairen in Afghanistan, zei Holbrooke nog dat een „zorgvuldig, verantwoord” begin aan de terugtrekking voor hem „de enige voorstelbare” actie van Obama is, ondanks de tegenvallende resultaten van de uitbreiding. Deze zomer hadden de extra troepen de stad Kandahar moeten veroveren op de Talibaan, maar die operatie is nog altijd niet van de grond gekomen.

Verder onthult Woodward dat de inlichtingendienst CIA een 3.000 man sterke, goedgetrainde Afghaanse paramilitaire strijdmacht aanstuurt. Deze Counterterrorism Pursuit Teams zouden geheime operaties uitvoeren in Pakistan, tegen Al-Qaeda en de Afghaanse Talibaan aldaar.

En hij citeert ambassadeur Karl Eikenberry, die over president Karzai zegt dat hij „dan weer wel, dan weer niet aan de medicijnen is”. Woodward haalt inlichtingenbronnen aan die zouden weten dat Karzai manisch-depressief is. Het is een gerucht dat al jaren de ronde doet en dat Karzais soms moeilijk navolgbare uitspraken – bijvoorbeeld het dreigement dat hij zich zou aansluiten bij de Talibaan – zou kunnen verklaren.

Uit eerdere reconstructies van de totstandkoming van de Afghanistanstrategie bleek al dat Obama’s teamleden gevoed werden door onderlinge haat en nijd. Woodward voegt daar nog wat smeuïge frases aan toe. Zo noemde Biden Holbrooke „de meest egoïstische rotzak die ik ooit heb ontmoet”. En adviseur Nationale Veiligheid James Jones sprak over Obama’s politieke team als „het Politburo” en „de maffia”.

Obama zou uiteindelijk zijn geduld verloren hebben. „Ik ben hier klaar mee”, riep hij volgens Woodward. En hij waarschuwde de militaire leiders dat ze in 2010 niet weer om meer troepen hoefden te vragen.