Terug in Afghanistan

Tot de eerste besluiten die het nieuwe kabinet moet nemen, zal het antwoord behoren op het al aangekondigde verzoek van de NAVO om Nederlandse politietrainers naar Afghanistan te sturen. Als dat kabinet uit bewindslieden van VVD en CDA bestaat, ligt een welwillende reactie voor de hand. De volgende vraag is of ook de Tweede Kamer positief op het NAVO-verzoek zal reageren.

Een eventueel VVD/CDA-kabinet hoeft in deze kwestie niet op de steun van gedoogpartner PVV te rekenen. Deze partij ziet weinig in militaire missies in het buitenland en beschouwt de handhaving van de internationale rechtsorde niet als een doelstelling van het Nederlands beleid, maar als een kreet die uit de Grondwet moet worden geschrapt.

Dus zal dat kabinet bij andere fracties moeten aankloppen, wil het met steun van een parlementaire meerderheid ja kunnen zeggen tegen een nieuwe missie in Afghanistan. Het treft dus dat twee fracties in de Tweede Kamer, GroenLinks en D66, eerder dit jaar het initiatief namen om een voorstel in te dienen waarin het demissionaire kabinet-Balkenende werd gevraagd om de behoefte op het gebied van civiele politietraining en -opleiding in Afghanistan in kaart te brengen. Ook moest de regering onderzoeken hoe Nederland in die behoeften zou kunnen voorzien.

De motie sprak verder de wenselijkheid uit dat Nederland ook na terugtrekking van zijn militairen uit de provincie Uruzgan bij de wederopbouw van Afghanistan betrokken zou blijven, ook op het gebied van veiligheid. Behalve door GroenLinks en D66 werd de motie ook gesteund door VVD, CDA, ChristenUnie en SGP. Deze zes fracties vormen nu een kleine meerderheid in de Tweede Kamer (79 zetels).

Of die meerderheid blijvend is, staat te bezien. Dat kan onder meer afhangen van de vraag in hoeverre de trainers bij hun werkzaamheden moeten worden beschermd door militairen. Dan lijkt het toch op een militaire missie en dat is nu net het onderwerp waarop het zittende kabinet is gesneuveld. Al ligt het sowieso voor de hand om voor de trainingen de Koninklijke Marechaussee in te schakelen, die daarin is gespecialiseerd. Waarmee de uitzending van de trainers hoe dan ook een missie met militaire trekjes is.

Het is te hopen dat een verzoek van de NAVO inhoudelijk wordt beoordeeld en niet wordt onderworpen aan politiek opportunisme. Dat de PvdA op voorhand van mening is, zoals Tweede Kamerlid Van Dam heeft laten weten, dat VVD, CDA en PVV met een gezamenlijk voorstel moeten komen, is daar helaas wel een voorbeeld van.

Het toekomstige verzoek van de NAVO verdient een positieve benadering omdat het onderdeel is van de strategie van de Amerikaanse president Obama en anderen die erop gericht is dat Afghanistan binnen vijf jaar volledig soeverein is en dat buitenlandse troepen in de tussentijd het land zullen verlaten. Er is gerede twijfel of dit plan haalbaar is, maar het verdient wel een kans. Hulp bij die verzelfstandiging in de vorm van trainingsmissies kan daaraan bijdragen.