'Medische studie is vaak onnodig en blijft ongebruikt'

Er wordt te veel medisch onderzoek gedaan. En vooral veel te veel onnodig medisch onderzoek. Dat schrijven een Duitse, Australische en Britse onderzoeker in een dinsdag uitgekomen opinieartikel in het tijdschrift PLoS Medicine. Nieuw onderzoek moet pas worden gedaan, schrijven de drie, als in een analyse van al uitgevoerd onderzoek is vastgesteld aan welke nieuwe gegevens nog behoefte is.

Iedere dag verschijnen de resultaten van 75 nieuwe medisch-wetenschappelijke onderzoeken en van 11 systematische reviews, waarin eerder gepubliceerde onderzoeken worden samengevat en beoordeeld. Jaarlijks doen naar schatting twee miljoen mensen mee aan die onderzoeken.

Maar veel van die onderzoeken liggen ongebruikt in databanken. De resultaten worden niet verwerkt in systematische reviews die de medische praktijk veranderen. Daar moet een eind aan komen, schrijven de drie, waaronder Iain Chalmers, een bekend Brits voorvechter van evidence-based medicine.

Evidence-based medicine is de stroming in de geneeskunde die wil dat van alle medische behandelingen het nut wetenschappelijk is aangetoond. Dat is nog lang niet het geval. Veel – onbekend is hoeveel precies – behandelingen zijn gebaseerd op traditie. Dat hoeft niet slecht te zijn, maar een objectieve beoordeling van vergelijkbare behandelingen is beter.

De verwetenschappelijking van de geneeskunde begon 50 jaar geleden met de introductie van de het gerandomiseerd dubbelblind onderzoek. In 1980 riep de Britse hoogleraar Archie Cochrane (1909-1988) zijn collega’s op om die aparte onderzoeken periodiek samen te vatten in systematische reviews. Daar kwam in 1993 de Cochrane Collaboration uit voort die die reviews, uitgevoerd volgens duidelijke criteria, publiceert.

Maar er is een probleem: het schrijven en vooral het actueel houden van de reviews loopt hopeloos achter, constateren de drie schrijvers van het opinie-artikel. Er is nog genoeg te onderzoeken dat zinvol is voor patiënten en artsen, schrijven de drie, maar er moeten prioriteiten worden gesteld en de vermijdbare verspilling van onderzoeksinspanning moet stoppen.