Kort nieuws Wetenschap

Reactor Delft aangepast voor medische isotopen

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 23 sept. De kleine kernreactor van de TU Delft wordt aangepast voor de productie van medische isotopen. Dat gebeurt in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dat heeft een woordvoerder vanmorgen bevestigd. In Delft zal radioactief molybdeen worden geproduceerd, een isotoop die binnen enkele etmalen vervalt tot technetium, een stof die bij verval een zwakke straling uitzendt die wordt gebruikt om tumoren te lokaliseren. De reactor in Delft zou ongeveer kunnen voldoen aan de Nederlandse behoefte aan isotopen. De sluiting van de kernreactor in Petten veroorzaakte vorig jaar een tekort aan medische isotopen, maar de productie is daar intussen weer op gang gekomen.

Europa wil karretje naar maan sturen

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 23 sept. De Europese plannen om een onbemand ruimtevoertuig met aan boord een wagentje naar de maan te sturen krijgen serieus vorm. Vorige week heeft de Europese ruimtevaartorganisatie ESA een contract van 6,5 miljoen euro gesloten met het Duitse ruimtevaartconcern EADS Astrium om de missie uit te werken. Het nog te bouwen ruimtevoertuig (800 kilo) moet veilig landen op de nog niet eerder verkende Zuidpool van de maan, een gebied vol grote keien en met steile kraterranden. Het Zuidpoolgebied staat kandidaat voor latere bemande maanmissies, en het karretje moet verkenningen uitvoeren met het oog daarop. Het bedrijf EADS Astrium bouwde eerder de onbemande vrachtschepen die voedsel, water, apparatuur en brandstof naar het International Space Station brengen.

Stadsbewoner kan beter tegen ziekte

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 23 sept. Toen mensen in steden ging wonen, werden ze beter bestand tegen infectieziekten zoals tuberculose. Daarop wijst een analyse die vorige week online is verschenen in Evolution. De Britse auteurs ontdekten dat de bewoners van landen waar al lang steden zijn – zoals in het Midden-Oosten – bijna altijd een genvariant hebben die mensen beschermt tegen tuberculose. In landen met jongere steden, zoals Malawi, is die genvariant zeldzamer. Dat is evolutionair verklaarbaar: als mensen dicht op elkaar wonen, is de kans op besmetting groter. Het gen beschermt mogelijk ook tegen andere ziektes, zoals lepra en de parasietenziekte leishmaniasis. Dat niet de hele mensensoort deze gunstige erfelijke eigenschap draagt, komt mogelijk doordat de kans op auto-immuunziekten er juist door stijgt.

Grootste maan Mars is losgeslagen

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 23 sept. Phobos, de grootste maan van Mars, bestaat wellicht uit materiaal dat eerder uit Mars zelf werd losgeslagen. Dat zou gebeurd zijn tijdens een catastrofale gebeurtenis zoals een zware meteorietinslag. Losse brokken zouden daarna tot de maan Phobos samengeklonterd zijn. Dat vermoeden onderzoekers die gegevens analyseerden van de Europese Mars Express die rond de rode planeet cirkelt, meldt de Britse omroep BBC. De gegevens zouden aantonen dat het gesteente van Phobos sterk lijkt op Marsgesteente. De onderzoekers presenteerden hun bevindingen op het European Planetary Science Congress 2010 in Rome.

Testosteron stijgt bij wie zich opricht

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 23 sept. Auteurs van schreeuwerige zelfhulpboeken vermoedden het al: een lichaamshouding waarbij iemand veel ruimte inneemt drukt niet alleen macht uit, maar gééft ook daadwerkelijk een gevoel van macht. Bovendien stijgt de hoeveelheid testosteron en daalt de hoeveelheid stresshormoon (cortisol) in het speeksel. Dat geldt voor mensen die breeduit gaan staan of met de handen in de nek en de benen languit voor zich op tafel zitten. Mensen die net zo’n houding hebben aangenomen, nemen daarna ook meer risico in een gokspel, schrijven ze in Psychological Science (20 september online).

Planetoïde Cruijff

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 23 sept. Een planetoïde die tot voor kort als nummer 14282 bekend stond, heet voortaan ‘Cruijff’. De vernoeming naar Johan Cruijff, op voordracht van wetenschapsjournalist Carl Koppeschaar, is bekrachtigd door de Internationale Astronomische Unie, zo werd vandaag bekend. ‘Cruijff’ beweegt zich op een afstand van 432 miljoen tot 477 miljoen kilometer van de zon, tussen de planeten Mars en Jupiter.