Grasmat lijkt onaangeroerd na vrouwenduel AZ

Het vrouwenteam van AZ speelde gisteren in Alkmaar het eerste duel in de Champions League tegen Olympique Lyon. De ploeg van coach Ed Engelkes verloor met 2-1.

De Champions-Leaguehymne was gisteren het enige vertrouwde element in een surreëel tafereel. In het bijna lege ASAF-stadion in Alkmaar, speelde AZ tegen Olympique Lyon. Bij de aftrap geen potige mannen, maar twee vrouwenteams. De thuisploeg verloor in een matig duel met 2-1 van de finalist van vorig seizoen.

In Alkmaar is geen afgeplakt reclamebord te bespeuren en ook het vertrouwde leger cameramensen ontbreekt. Zes fotografen hebben zich langs de lijn opgesteld. En in het stadion is maar één op de zeventien zitjes bezet.

Normaal speelt de vrouwenploeg van AZ haar thuiswedstrijden in het stadion van Telstar in Velsen-Zuid (capaciteit 3.000). Maar omdat de mannenploeg van Telstar daar dinsdag een bekerwedstrijd speelde, moesten de vrouwen van AZ uitwijken naar het AFAS-stadion in Alkmaar (capaciteit 17.000). De UEFA schrijft immers voor dat ploegen die deelnemen aan de Champions League de dag voor het duel moeten trainen op het wedstrijdveld.

In de aanloop naar de wedstrijd liet Gert-Jan Verbeek, coach van de mannenploeg van AZ, zich in De Telegraaf laatdunkend uit over het vrouwenvoetbal. „Damesvoetbal is puur recreatief”, liet hij optekenen. Verbeek vond het zonde dat de vrouwenploeg op het gras van het AZ-stadion speelde.

Het zo goed als lege ASAF-stadion lijkt het cynisme van Verbeek in eerste instantie te rechtvaardigen. De ruim 1.000 toeschouwers die zich gisteren in Alkmaar meldden, boden een wat treurige aanblik. Vrouwenvoetbal heeft nog een lange weg af te leggen als het ooit in populariteit wil concurreren met de mannelijke pendant, zo bleek maar weer eens.

Het fanatisme van de fans is er niet minder om. Ter hoogte van de middenlijn zit een harde kern die de speelsters met dwingend tromgeroffel aanmoedigt. Aan de overzijde zitten de genodigden, de afgevaardigden en de pers. De rest van het stadion blijft leeg. Van het bestuur van AZ is niemand present. Zij reisden naar Den Bosch voor de bekerwedstrijd van de mannenploeg.

Sharon Fishlock volgt al nagelbijtend de wedstrijd. De moeder van AZ-middenvelder Jessica Fishlock is speciaal uit Cardiff overgevlogen voor het duel met Lyon. „Ik kom vier tot vijf keer per seizoen naar mijn dochter kijken, vooral als het belangrijke wedstrijden zijn in de beker of de Champions League”, vertelt ze. Haar dochter verdient de kost in het restaurant van het ASAF-stadion. Ook al haar teamgenoten hebben een baan, want voor een betaalde vrouwenploeg is geen geld.

En dat is volgens trainer Ed Engelkes het voornaamste verschil met de Europese topclubs. „Om aansluiting te maken met de Europese top is geld nodig, zodat onze speelsters zich enkel op voetbal kunnen concentreren. Nu komen we met kleine stapjes vooruit, maar de kloof met topclubs – waar speelsters wel worden betaald – blijft zo erg groot.”

Het geld zal niet van de UEFA komen, want het kampioenenbal bij de vrouwen is in vergelijking met het mannentoernooi niet erg lucratief. „In de eerste rondes krijgt elke club een vergoeding”, zegt Engelkes. „Maar die is net groot genoeg om de onkosten voor het duel te dekken.” Het grote geld wordt aan het einde van het toernooi uitgedeeld, en dat haalt de drievoudig landskampioen van Nederland niet.

Engelkes is teleurgesteld over de publieke belangstelling. „Ik had natuurlijk op meer toeschouwers gerekend, maar wat wil je als de mannenploegen van Telstar en AZ vlak na elkaar een wedstrijd spelen?” Vrouwenvoetbal heeft voor Nederlandse ploegen geen prioriteit, zegt hij gelaten. „En we moeten realistisch zijn: voor de meeste betaaldvoetbalorganisaties is het al moeilijk genoeg mannenteams overeind te houden.”

Het Nederlandse vrouwenvoetbal liep internationaal lange tijd achterop, maar is sinds een paar jaar bezig aan een inhaalslag. De KNVB telt momenteel ruim 120.000 voetballende vrouwen en meisjes. Dat is aanzienlijk minder dan in Duitsland, waar de voetbalbond 300.000 vrouwelijke leden telt. Maar met de oprichting van een eigen eredivisie, in 2007, werd een belangrijke stap richting professionalisering gezet.

Meisjes blijven in eerste instantie meespelen met de jongens of in een eigen competitie, maar uitblinkers worden overgenomen door een van de acht clubs uit de eredivisie. Het eerste positieve resultaat van de gecoördineerde doorstroming van talenten naar de Nederlandse top liet niet lang op zich wachten: Nederland kwalificeerde zich voor het EK van vorig jaar in Finland, waar het pas in de halve finales werd uitgeschakeld door Engeland. Bijna twee miljoen Nederlanders volgden de wedstrijd op televisie en er was sprake van een korte vrouwenvoetbalhype.

De kans dat AZ na de thuisnederlaag van gisteren doorstoot naar de volgende ronde in de Champions League is erg klein. Gisteren was de Franse opponent duidelijk sterker. De vrouwen uit Lyon sloegen onder impuls van hun indrukwekkende nummer 10, Louisa Nécib, aan het begin van de tweede helft toe door goals van Eugénie Le Sommer en Wendie Renard. Het was een klein wonder dar er bij rust 0-0 op het scorebord stond. Claudia van den Heiligenberg maakte twintig minuten voor tijd het enige doelpunt van AZ.

Gert-Jan Verbeek kan tevreden zijn. Niet alleen zegevierde hij in Den Bosch, maar ‘zijn’ grasmat zag er na het vrouwenduel bijna onaangeroerd uit. Want dat moet je de AZ-speelsters wel nageven: ondanks het krachtsverschil probeerden zij de tegenstander niet van scoren te weerhouden met grove tackles. Bij de mannen is dat weleens anders.