Filmfestival openen is verdeeld genoegen

Gisteravond opende de film Tirza het Nederlands Filmfestival in Utrecht. Het bal had twee koninginnen: de 9-jarige Keitumetse Shanice Matlabo en Sylvia Hoeks, die de titelrol speelt.

Utrecht leek gisteravond wel een buitenwijk van Den Haag. Tijdens de openingsavond van het Nederlands Filmfestival in de Utrechtse Schouwburg, mocht de Haagse wethouder van cultuur Marjolein de Jong het podium opkomen om applaus in ontvangst te nemen.

Den Haag heeft openingsfilm Tirza namelijk ondersteund vanuit het budget voor citymarketing met 150.000 euro. De handeling van de roman van Arnon Grunberg moest dan wel worden verplaatst vanuit Amsterdam-Zuid. De film opent met een tochtje langs het Vredespaleis en de Hofvijver. Den Haag had daarmee ook het recht om premièrestad van Tirza te zijn, maar was zo vriendelijk dit recht af te staan aan Utrecht.

Den Haag kwam nog op een andere manier ter sprake. Kersvers festivaldirecteur Willemien van Aalst riep de verzamelde filmprofessionals op tot ‘eenheid’, nu er donkere wolken van bezuinigen boven de sector hangen. Om aan iedereen, maar vooral de politiek, duidelijk te maken hoe belangrijk film voor Nederland is, staat dit jaar het thema Spiegel van Holland centraal tijdens het festival. Dat wil laten zien hoe filmmakers op het land waarin ze leven reflecteren.

De feestelijke premièreavond moest het grotendeels doen zonder de hoofdrolspeler van Tirza, Gijs Scholten van Aschat, die eerst nog Richard III moest spelen in Amsterdam en pas laat in de nacht op het feest arriveerde. Met zijn weergaloze vertolking als een vader die niet kan verkroppen dat hij voor zijn dochter Tirza overbodig wordt, is hij de te kloppen man, wanneer aan het einde van het festival het Gouden Kalf voor de beste acteur wordt uitgereikt.

Toch viel er na afloop van de film hier en daar wat gemor op te tekenen in de wandelgangen. Was de film niet wat te cerebraal, of het tempo te bedaard? Het publiek van filmprofessionals op de openingsavond geldt dan ook sinds jaar en dag als hard to please. De opening in Utrecht mogen verzorgen geldt als een gemengd genoegen onder producenten: de film krijgt maximale aandacht, maar het afbraakrisico is groot.

Het openingsbal had twee koninginnen. De 9-jarige Keitumetse Shanice Matlabo die in Tirza kinderprostituee Kaisa speelt, kwam met een zilveren kroontje op haar hoofd. Sylvia Hoeks, die de titelrol in de film speelt, luisterde de première op met de authentieke présence van een filmster, een zeldzaam verschijnsel onder Nederlandse actrices. Ze droeg een donkere jurk met een elegante constructie van wurgtouw om haar nek, in de geest van de duistere en macabere sfeer van Tirza.

De eerste prijzen van het festival werden uitgereikt. Regisseur en producent Rolf Orthel ontving het Gouden Kalf voor de Cultuurprijs 2010, voor zijn grote betekenis voor de artistieke film in Nederland. De Filmprijs van de stad Utrecht (voor het beste debuut) ging naar Daan Bakker voor zijn korte film Bukowski. Daarin beweert een jongetje dat in een hotel logeert bij hoog en bij laag dat hij de fameuze, zwaar drinkende Amerikaanse schrijver is.

Het Nederlands Filmfestival duurt nog tot en met 1 oktober. Tijdens het festival zullen 101 Nederlandse films en televisieproducties in première gaan.