Slordige diplomatie

Een curieuze glijpartij in de betrekkingen tussen Israël en Nederland. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zegt een werkbezoek van plaatselijke bestuurders uit Israël op het laatste moment af. En wel nadat de deelnemerslijst nog eens goed was bestudeerd.

Behalve uit Israël stonden er namelijk ook bestuurders van nederzettingen uit de bezette Westelijke Jordaanoever op. De VNG meent dat de aanwezigheid van deze Israëlische deelnemers de „neutraliteit” van de eigen organisatie zal aantasten. Zo zou het ook de eigen samenwerking met het Palestijnse middenbestuur kunnen belasten. En de VNG vreest in het conflict te worden „betrokken”.

Het is pijnlijk dat de VNG pas tot dit inzicht kwam nadat de Nederlandse ambassade in Israël de gastenlijst als „pikant” had beoordeeld. En het wordt zelfs genant nu het ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent afzeggen te hebben geadviseerd. Volgens BZ weigerde de VNG het werkbezoek geheel op eigen kracht. Dat maakt een rare indruk. Politiek is het schadelijk en bestuurlijk slordig. Hoe zit het nu echt?

Natuurlijk behoort een Nederlandse (semi-)overheid buitenlands bezoek pas vast te leggen als men weet wie zich er precies voor hebben aangemeld. De argumenten die de VNG nu aanvoert, hadden van begin af aan leidend moeten zijn. Het lijkt bovendien of de VNG verrast werd door de lijst. Dan zou er ook amateuristisch zijn gehandeld. Zoiets kan gebeuren, als je doorgaans werkt op de as Appingedam-Zierikzee. Maar wees voorzichtig in een buitenlands conflictgebied. Juist dan is bijstand van Buitenlandse Zaken belangrijk en gewenst.

De terugtrekkende beweging die het ministerie nu maakt, is echter ook curieus. Kennelijk wil het kabinet in Israël niet de indruk wekken hier de hand in te hebben gehad. De VNG wordt zodoende in haar hemd gezet. Waarom? Zit Den Haag klem? Tussen een stevig EU-beleid, dat deze nederzettingen strijdig met internationaal recht acht en dus rijp voor afbraak, en de stille eigen wens een krachtiger vriend van Israël te blijven dan is afgesproken in Brussel? Wil je het een, dan weerhoud je de VNG er in een vroeg stadium van bestuurders uit omstreden gebieden te ontvangen. En wel zonder gezichtsverlies. Wil je de banden aanhalen met het Israëlische kabinet, dan organiseer je zo’n bezoek discreet, in nauwe samenwerking met de VNG.

Gewenst zou die laatste aanpak overigens niet zijn. Het is beter één lijn met Brussel te trekken en de nederzettingen op de Westelijke Jordaan diplomatiek te isoleren.

Het resultaat is hoe dan ook dat met dit incident zowel in Israël als Nederland nu vooral politiek voor eigen parochie wordt bedreven.

Partijen als PVV, VVD, SGP, CDA en ChristenUnie wensen dat het kabinet alsnog bestuurders uit de bezette gebieden hier ontvangt. En in Israël wordt de Nederlandse weigering door de vredesbeweging juist in stelling gebracht tegen de regering-Netanyahu. Als teken van het eigen groeiende isolement. Dat had voorkomen kunnen en moeten worden.