Ierland zit voorlopig 'extreem goed bij kas'

De Ieren verwachten geen hulp nodig te hebben van het noodfonds van de EU. Maar de financiële problemen van de staat zijn nog niet opgelost.

Even kan er opgelucht adem worden gehaald. De verkoop gisteren van staatsobligaties heeft Ierland niet alleen 1,5 miljard euro opgeleverd, maar ook de geruchten over de soliditeit van het land weggenomen.

Eind vorige week meldde Barclays Capital, de zakenbank van Barclays, dat Dublin weliswaar niet onmiddellijke hulp van het IMF of het Europese Stabiliteitsfonds nodig had, maar wel in de toekomst zal moeten aankloppen.

Het negatieve rapport werd onmiddellijk ontkend. Patrick Honohan, president van de Ierse centrale bank, hield vol dat het begrotingstekort en de bankencrisis „beheersbaar zijn”, en werd hierin gesteund door Europees Commissaris Olli Rehn (Economische en Monetaire Zaken) die zei er vertrouwen in te hebben dat Ierland zelf in staat is de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Ook het IMF gaf aan dat het niet verwachtte dat Dublin hulp nodig heeft.

De verkoop gisteren toont in elk geval aan dat investeerders vertrouwen hebben. De emissies werden 3,6 maal overschreven, wat volgens het National Treasury Management Agency (NTMA), dat namens de regering de veiling uitvoerde, „bemoedigend” is. „Ierland zit tot aan de tweede helft van volgend jaar extreem goed bij kas”, aldus een woordvoerder.

Ook Ciarán O’Hagan van Societé General noemt de verkoop een succes: „Het is duidelijk dat investeerders een motie van vertrouwen hebben gegeven.”

Maar de verkoop komt met een prijs voor de Ierse belastingbetaler. Het ging gisteren om obligaties met een looptijd van acht en vier jaar, die tegen hoge rente werden verkocht: 6 procent tegenover 5 procent bij eenzelfde veiling in juni. Des te hoger de opbrengst, des te kostbaarder het wordt voor Ierland om te lenen.

„We kunnen zo niet doorgaan”, meent Brian Lucey, hoogleraar Financiën aan Trinity College in Dublin. Want de Ierse regering blijft geld nodig hebben.

Allereerst is de bankencrisis is nog niet opgelost, het begrotingstekort kan door de steun aan de banken dit jaar oplopen tot 25 procent van het bruto binnenlands product. Minister van Financiën Brian Lenihan kondigde vorige week aan de meest noodlijdend bank, Anglo Irish, te zullen ontmantelen, maar ook dat kost geld.

En de bankencrisis is niet het echte probleem, zegt Lucey. „Het is beperkt in tijd en investeringen, en er komt uiteindelijk een einde aan.” Het echte probleem is de snel groeiende schuld, het hoge begrotingstekort van Ierland en de stijgende werkloosheid, zegt ook macro-econoom Constantin Gurdgiev. Gisteren werd bekend dat het aantal langdurig werklozen is gestegen van 2,6 procent in 2009 naar 5,9 procent nu.

Stellig zeggen Lucey en Gurdgiev, en ook andere analisten, dat Ierland geen Griekenland is. „We weten dat we een probleem hebben. We hebben dit probleem eerder gehad, en we weten wat we moeten doen”, zegt Gurdgiev.

De Ierse regering heeft al forse bezuinigingsmaatregelen aangekondigd, en onder meer een akkoord met vakbonden gesloten over loonmatiging. De komende vier jaar wordt drie miljard euro per jaar bezuinigd om in 2014 het tekort te hebben teruggebracht. Morgen zullen de laatste cijfers waarschijnlijk een lichte groei van economische activiteit laten zien.

„Maar als de Ierse economie en werkgelegenheid niet fors aantrekken, zullen er onaangename maatregelen moeten worden genomen”, voorspelt Lucey.

Hij ziet voor zich dat er een einde komt aan een aantal royale voorzieningen. Gepensioneerden krijgen in Ierland gratis elektriciteit, gas, water, transport en bijna gratis gezondheidszorg. Lucey betwijfelt of Cowen hieraan durft te sleutelen: „Drie jaar geleden heeft de regering al een confrontatie gehad met gepensioneerden over medicijnkosten en moeten terugkeren op een besluit. Dat zullen ze niet snel nog eens willen doen.”

Een andere mogelijkheid is het heffen van grondbelasting, maar Cowen zal ook hieraan niet willen tornen. Want Ierland heeft nóg een probleem: politieke instabiliteit. Maandag eiste parlementariër Tom Kitt het aftreden van Cowen, zijn eigen partijleider. Die eis volgde op een radio-uitzending waarin de Fianna Fáil-leider dronken was of klonk alsof hij een fikse kater had. Cowen zegt gewoon schor te zijn geweest.

Kitts oproep kreeg geen gehoor. De meeste leden van Fianna Fáil beseffen dat het wegsturen van Cowen alleen kan leiden tot een leiderschapstrijd. Bovendien gaven twee onafhankelijke parlementariërs aan dan hun steun aan Fianna Fáil te zullen staken. De partij heeft slechts een kleine meerderheid in het parlement, en dit zou verkiezingen betekenen. Daar zit niemand op te wachten.