Het is weer ellende in de eurozone

De problemen in Griekenland zijn nog niet eens helemaal voorbij.

Maar nu dreigen Portugal en Ierland de euro weer in gevaar te brengen.

De stabiliteit in de eurozone staat opnieuw onder druk. Onzekerheid over de financiële situatie van Portugal en Ierland brengt beleggers ertoe het staatspapier van de twee landen massaal te verkopen. De vrees bestaat dat de landen een beroep zullen moeten doen op het Europese Stabiliteitsfonds dat in mei werd opgericht om Griekenland te redden.

Ierland en Portugal proberen de financiële markten op alle mogelijke manieren gerust te stellen. Ierland maakte gisteren bekend dat het „met succes” twee staatsleningen heeft geplaatst ter waarde van 1,5 miljard euro. Portugal zal vandaag proberen om 1 miljard euro uit de markt te halen.

Ondanks de plaatsing van de Ierse lening wordt de situatie voor beide landen steeds problematischer. De ontwikkelingen op de financiële markten doen denken aan de situatie begin dit jaar rond Griekenland. Dat land dreigde toen niet meer aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. De rente op de Griekse staatsleningen explodeerde en de vrees bestond dat Athene failliet zou gaan.

Zo slecht staan Portugal en Ierland er niet voor. Maar de financiële positie van de twee verslechterde maandag wel snel. De kosten voor het lenen van geld stegen tot het hoogste niveau sinds de landen lid werden van de eurozone.

De rente die Ierland moet betalen op een tienjarige staatslening steeg even tot boven de 6,5 procent. De Portugezen moeten nu 6,5 procent betalen op eenzelfde obligatie. Na de plaatsing van de Ierse lening daalde de rente licht: beleggers waren opgelucht dat de Ieren geld hadden kunnen ophalen.

Het duurder worden van de leningen – nodig om staatsuitgaven te bekostigen – is een tegenvaller. Beide landen verkeren in grote economische problemen.

De economie van Portugal groeit al jaren nauwelijks en gisteren werd bekend dat het begrotingstekort over de eerste acht maanden van 2010 is toegenomen. De economie van Ierland krimpt, het begrotingstekort dreigt dit jaar op te lopen tot 20 procent van het bruto binnenlands product en het land staat voor de ingrijpende en kostbare herstructurering van de in grote problemen verkerende bankensector. De Ierse banken zijn hard geraakt door de financiële crisis. Het nieuws afgelopen week dat de bank Anglo Irish miljarden aan staatssteun nodig heeft was de start voor de zorgen over de Ierse financiële situatie.

De onzekerheid over de overheidsfinanciën zorgde ervoor dat investeerders de Ierse en Portugese obligaties verkochten. Dit zorgde weer voor speculaties dat de landen een beroep moeten doen op het Europese Financiële Stabiliteitsfonds. Dit fonds, dat gisteren de hoogste kredietbeoordeling kreeg die er bestaat, werd opgericht door de eurozone en het Internationaal Monetair Fonds nadat Griekenland in problemen kwam. Dublin zei daarop dat men geen reddingsactie nodig heeft.

Maar het is de vraag of de markt luistert. De grote zakenbanken Barclays Capital en Goldman Sachs stelden afgelopen week dat wel degelijk het risico bestaat dat het reddingsfonds opnieuw zal worden aangesproken, en ditmaal niet alleen door de Grieken.

De Grieken moeten in ruil voor het geld de economie hervormen en drastisch bezuinigen . Dit zorgt voor veel maatschappelijke onrust.

Behalve het reddingsfonds worden de eurolanden ook geholpen door de Europese Centrale Bank die al maandenlang staatspapier opkoopt. Vorige week kocht de ECB voor 323 miljard euro aan leningen op, het hoogste niveau sinds medio augustus. De ECB maakt niet bekend van welke landen zij leningen koopt.

Voor de Eurozone was er overigens ook goed nieuws. Ondanks de problemen in de eurozone zijn er toch landen die lid willen worden. Estland zal in januari de eigen kroon vervangen door de euro. Het is daarmee het zeventiende land dat lid wordt van de eurozone en de eerste voormalige republiek uit de oude Sovjet-Unie dat zich aansluit.