Geen gadget meer voor de happy few

Dit jaar worden er meer dan 275 miljoen smartphones verkocht wereldwijd.

De populariteit van het Android-besturingssysteem groeit. Nokia blijft achter.

Models pose with the new Samsung Galaxy S Android smartphone during its launch ceremony at the headquarters of Samsung Electronics in Seoul in this June 8, 2010 file photo. Nokia is still easily the biggest cellphone maker in the world, with incredible market share in fast-growing markets such as India. But as its margins shrink and its Symbian operating system loses ground to upstarts like Google's Android, the company risks losing even that title. To match Special Report NOKIA/ REUTERS/Truth Leem/Files (SOUTH KOREA - Tags: BUSINESS) REUTERS

Is het nou een kleine tablet-pc of een grote smartphone? Marketingdirecteur John Wang van HTC demonstreert de Desire HD, een van de nieuwe toestellen die de Taiwanese telefoonfabrikant afgelopen week in Londen presenteerde: „Een paar jaar geleden zou een telefoon als deze geen kans van slagen gehad hebben. Maar een scherm van 11 centimeter doorsnede is nu heel gewoon.”

HTC lift mee op de populariteit van het Google Android besturingssysteem. Wereldwijd is Android het marktaandeel van de BlackBerry en de iPhone, de bekendste smartphones, voorbij. Onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat Android in 2014 even groot is als de huidige marktleider Nokia.

De smartphone is geen gadget meer voor de happy few: er worden er dit jaar meer dan 275 miljoen verkocht. Als het gaat om hardware zit er weinig verschil in de duurdere categorie mobieltjes: elk toestel heeft een groot aanraakscherm, camera en gps voor navigatie. De vernieuwingen zitten vooral in de meegeleverde software. Niet voor niets slaagde Google – gespecialiseerd in websoftware – er met Android in om een goede concurrent voor de iPhone te ontwikkelen.

Android is nu te vinden op tientallen toestellen en volgens de laatste Google-cijfers worden er 200.000 Android-telefoons per dag verkocht. Het bedrijf geeft het besturingssysteem gratis weg, in de hoop geld te verdienen met zoekopdrachten en advertenties via mobiel internet. Met de juiste browser en snelle internetverbinding vervangt het mobieltje de pc voor e-mail en veel webverkeer.

Omdat telefoonfabrikanten massaal inspelen op de Android-hausse is het onderscheid tussen de modellen klein. HTC voegt zelf een extra gebruiksvriendelijke laag, HTC Sense geheten, toe aan zijn telefoons. Sense krijgt binnenkort ook een extra webdienst, zodat de telefoon makkelijker vanaf een computer te benaderen is. Het helpt om uit te steken boven het Android-maaiveld, legt HTC-directeur Joh Wang uit. Sense werkt bovendien op andere besturingssystemen. Zoals Windows Mobile, waar HTC aanvankelijk groot mee werd.

De Taiwanezen waren er snel bij om Android te adopteren. Daardoor heeft HTC in Nederland een groot marktaandeel. „60 tot 70 procent van de Android-toestellen die in Nederland verkocht worden, is een HTC”, zegt Mark Moons van HTC Nederland. Maar dat percentage is gedaald nu Samsung ook een Android-telefoon verkoopt.

Marktleider Nokia heeft veel meer moeite om in te spelen op de veranderingen in de telecommarkt. Tegelijkertijd met de HTC-presentatie houden de Finnen een paar kilometer verderop hun Nokia World congres – ook in Londen. Wat een gezellig feestje onder Nokia-fans zou moeten zijn, wordt overschaduwd door de wisseling van de bedrijfstop.

Onder druk van ontevreden aandeelhouders verdween topman Olli-Pekka Kallasvuo. Hij slaagde er niet in een goed antwoord te verzinnen op de iPhone, die de afgelopen drie jaar de technologische vernieuwingen op de telefoonmarkt dicteerde. Nokia werd een middenmoter, terwijl het juist jarenlang voorop liep in innovatie.

Het Finse bedrijf heeft nu nog 40 procent marktaandeel in smartphones, maar ziet de winstmarge dalen. Nokia haalde vorig jaar 962 miljoen euro winst uit een omzet van 41 miljard. Ter vergelijking: HTC boekte in 2009 een winst van 600 miljoen op 3,5 miljard euro omzet.

Nokia sleept de erfenis van besturingssysteem Symbian met zich mee. Dat werkt prima op telefoons met een numeriek toetsenbord, maar is minder geschikt voor aanraakbesturing. Nokia wachtte bovendien lang met de introductie van capactive lcd-schermen, die beter reageren op vingertoppen. Verkoopdirecteur Niklas Savander: „Onze Chinese klanten wilden liever een smartphone met een lcd-scherm dat je met een pennetje kunt bedienen. We hebben rekening te houden met onze internationale markten. We maken niet alleen telefoons voor de mensen in Silicon Valley of West-Europa.”

Nokia ontwikkelt samen met Intel een nieuw besturingssysteem, MeeGo, maar op Nokia World zijn die producten nog nergens te bekennen. Het is maar de vraag of Nokia er in slaagt voldoende softwareontwikkelaars enthousiast te krijgen voor MeeGo. De lat ligt hoog: de softwarewinkels van Apple en Google puilen uit van de applicaties. Dat lokt nieuwe klanten, ook verstokte Nokia-fans. Bovendien mist Nokia de boot als het gaat om tablet-pc’s, die op dezelfde besturingssystemen draaien als smartphones.

Als de nieuwe Nokia-baas, Stephen Elop, afkomstig van Microsoft, op de laatste dag van het Nokia World congres even het woord neemt, gebruikt hij daarbij een beroemd citaat van zijn voormalige baas, Steve Ballmer. Die Microsoft-topman vloog ooit juichend en dansend op een podium en gilde „developers, developers, developers!” om aan te geven hoe groot het belang van goede software is. Elop blijft rustig staan tijdens zijn ode aan de ontwikkelaars. Er is voor de Nokia-baas nog even geen reden om te gaan juichen en dansen.