Stabiliteit onder druk in eurozone

De stabiliteit in de eurozone staat opnieuw onder druk. Onzekerheid over de financiële situatie van Portugal en Ierland brengt beleggers ertoe het staatspapier van de twee landen massaal te verkopen. De vrees bestaat dat de landen een beroep zullen moeten doen op het Europese Stabiliteitsfonds dat in mei werd opgericht om Griekenland te redden.

Ierland en Portugal proberen de financiële markten op alle mogelijke manieren gerust te stellen. Ierland maakte vanmorgen bekend dat het „met succes” twee staatsleningen heeft geplaatst ter waarde van 1,5 miljard euro. Portugal zal morgen proberen om 1 miljard uit de markt te halen.

Ondanks de plaatsing van de Ierse lening wordt de situatie voor beide landen steeds problematischer. De ontwikkelingen op de financiële markten doen denken aan de situatie begin dit jaar rond Griekenland. Dat land dreigde toen niet meer aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. De rente op de Griekse staatsleningen explodeerde en de vrees bestond dat Athene failliet zou gaan.

Zo slecht staan Portugal en Ierland er niet voor. Maar de financiële positie van de twee verslechterde gisteren wel snel. De kosten voor het lenen van geld stegen tot het hoogste niveau sinds de landen lid werden van de eurozone.

De rente die Ierland moet betalen op een tienjarige staatslening steeg gisteren tot boven de 6,5 procent. De Portugezen moeten nu 6,5 procent betalen op eenzelfde obligatie. Na de plaatsing van de Ierse lening daalde de rente licht.

Het duurder worden van de leningen – nodig om staatsuitgaven te bekostigen – is een tegenvaller. Beide landen verkeren in grote economische problemen. De economie van Portugal groeit al jaren nauwelijks en vanmorgen werd bekend dat het begrotingstekort over de eerste acht maanden van 2010 is toegenomen. De economie van Ierland krimpt, het begrotingstekort dreigt dit jaar op te lopen tot 20 procent en het land staat voor de ingrijpende – en kostbare – herstructurering van de in grote problemen verkerende bankensector.

De onzekerheid over de overheidsfinanciën zorgde ervoor dat investeerders gisteren de Ierse en Portugese obligaties verkochten. Dit zorgde weer voor speculaties dat de landen een beroep moeten doen op het Europese Financiële Stabiliteitsfonds. Dit fonds, dat gisteren de hoogste kredietbeoordeling kreeg die er bestaat, werd opgericht door de eurozone en het Internationaal Monetair Fonds nadat Griekenland in problemen kwam. Dublin zei daarop dat men geen reddingsactie nodig heeft.

Het is de vraag of de markt luistert. De grote zakenbanken Barclays Capital en Goldman Sachs stelden afgelopen week dat wel degelijk het risico bestaat dat het reddingsfonds opnieuw zal worden aangesproken, en ditmaal niet alleen door de Grieken.

Behalve het reddingsfonds worden de eurolanden ook geholpen door de Europese Centrale Bank die al maandenlang staatspapier opkoopt. Vorige week kocht de ECB voor 323 miljard euro aan leningen op, het hoogste niveau sinds medio augustus. De ECB maakt niet bekend van welke landen zij leningen koopt.