Reddingsfonds EU is klaar voor actie

„We kunnen nu een stabiliserende rol spelen”, zegt Klaus Regling, de topman van het reddingsfonds voor eurolanden. Mogelijk moet hij snel in actie komen.

In een nieuw kantoortje ergens in Luxemburg ging gisteren gejuich op. Daar, bij het noodfonds van 750 miljard euro dat eurolanden in mei opzetten, kwam eindelijk het goede nieuws binnen dat de drie grootste kredietbeoordelaars in Europa – Fitch, Moody’s en Standard and Poor’s – het fonds de hoogste rating geven. Deze bureaus zullen alle obligaties van het noodfonds bij beleggers aanbevelen als ‘superveilig’. Als de ratings lager waren uitgevallen, had dit vangnet voor de eurozone meteen vol gaten gezeten. In een week waarin Ierland op drift raakt, had dit ernstige gevolgen kunnen hebben.

„Ik ben tevreden”, zegt de Duitse bestuursvoorzitter van het fonds, Klaus Regling, aan de telefoon vanuit Luxemburg. Hij heeft vandaag afspraken in Brussel afgezegd. „Nu we de hoogste rating krijgen, kunnen wij de stabiliserende rol spelen die de eurolanden in mei hadden bedacht.” Ierland moet opnieuw miljarden in Anglo Irish Bank steken. De staatsschuld gaat omhoog. Beleggers lieten het land gisteren recordrentes betalen op staatsleningen. De Europese Centrale Bank (ECB) kocht Ierse staatsobligaties op. Het kan kortom zijn dat Regling binnenkort in actie moet komen.

Klaus Regling (59), een voormalige topambtenaar bij de Europese Commissie, werd begin juli benoemd op persoonlijke voorspraak van de Luxemburgse premier Juncker, die voorzitter is van de eurogroep. Hij zegt dat hij sinds juli „hard bezig is geweest” om de hoogste rating te krijgen. Het idee achter zijn fonds is dat eurolanden die op financiële markten geen leningen kunnen afsluiten omdat de rente te hoog wordt, voor een lager tarief bij hem terechtkunnen. Het Griekse debacle toont wel aan dat alle eurolanden uit balans raken als er eentje uit de boot valt. Het is cruciaal dat het fonds – officieel European Financial Stability Facility (EFSF) geheten – die leningen zelf zo goedkoop mogelijk krijgt.

Men fluistert dat de kredietbureaus gul zijn met hun ratings omdat hun EU-regulering boven het hoofd hangt. Sommige eurolanden zouden hen zelfs gechanteerd hebben. Maar volgens Regling was het probleem eerder dat alle eurolanden garant staan voor de leningen, terwijl de meeste zélf niet de hoogste rating hebben. „Zes van de zestien hebben triple A: Duitsland, Nederland, Frankrijk, Oostenrijk, Luxemburg, Finland. Gelukkig zijn zij goed voor 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp) van de eurozone. Dat speelde een belangrijke rol.”

U heeft lang moeten onderhandelen.

„Ruim twee maanden. Het EFSF is een complexe instelling: ‘privately owned’ in Luxemburg, zestien ministers in het bestuur, een onderliggend systeem van bilaterale garanties. Ik moest veel uitleggen. Daarbij zijn kredietbureaus tegenwoordig voorzichtig. Ze zijn ervan beschuldigd dat ze roekeloos waren voor de kredietcrisis uitbrak, dus ze zijn op hun hoede.”

Beloofde u ook extra garanties?

„Het was van meet af aan zo dat landen niet 100, maar 120 procent garant moeten staan. Mocht één land toch niet meedoen, dan kunnen wij verder. En we hebben besloten een cashreserve aan te leggen. Dat heeft meegespeeld.”

Vervolg Euro: pagina 13

‘Nederland kan winst maken’

Benadert u Chinese ratingbureaus? Chinezen kopen tegenwoordig Europese staatsschuld.

„Daar heb ik over nagedacht. Maar ik wilde eerst deze drie doen.”

Gaan beleggers uw obligaties kopen?

„Ja. Ik spreek veel bankiers en investeerders. Ze benaderen ons ook. Na de turbulentie van afgelopen jaren groeit hun behoefte aan veilige investeringen. Daar zijn er niet zoveel van over. Volgens de Bazel-III-voorschriften moeten banken meer cash-reserves aanhouden. Die mogen ze alleen investeren in AAA-producten. De vraag daarnaar stijgt.”

Zult u ooit leningen moeten verstrekken?

„Ik hoop van niet.”

Baart Ierland u geen zorgen?

„De spreads [rentes op staatsleningen van landen, afgezet tegen de Duitse, red.] gaan constant op en neer. Beleggers reageren heftig op elk nieuws. U moet kijken naar het vermogen van landen om hun begrotingstekort weg te werken, de kordaatheid waarmee ze hervormen en bezuinigen om hun schulden te verminderen. Tot dusver deed Ierland dat. Het overtuigde beleggers. In juni zei iedereen dat de Spaanse situatie hopeloos was. Nu praat niemand erover.”

Kunt u snel leveren als een land leningen wil?

„Bij Griekenland…”

Wacht even: u gaat toch niet over het Griekse pakket leningen van het Internationaal Monetair Fonds en eurolanden, 110 miljard?

„Nee, maar we hebben geen ander praktijkvoorbeeld. Eerst vragen eurozone-ministers het Internationaal Monetair Fonds, de ECB en de Europese Commissie ramingen te maken: hoeveel heeft het land nodig, welke maatregelen moet het nemen? Politici doen drie, vier weken over zo’n besluit. Intussen bereiden wij de markten voor. Als het groene licht komt, kunnen wij binnen enkele dagen leveren.”

Het Duitse schuldagentschap doet uw emissies. Waarom?

„Zij hebben de beste reputatie. Ik merk het als ik met beleggers praat. De Finanzagentur staat als beste aangeschreven. De Duitse regering bood hun diensten aan. Wij hebben meteen ja gezegd.”

Waren de Fransen niet jaloers? Duitse chef, Duits agentschap…

„Daar weet ik niets van. Niemand deed moeilijk.”

Zijn uw obligaties niet gewoon euro-obligaties? Ze hebben één rating, u bundelt ze.

„Dat is een kwestie van definitie. Als je ze als euro-obligaties wilt zien, waarom niet? Als je het niet wilt, ook goed.”

De Nederlandse minister De Jager is tegen euro-obligaties, zegt hij.

„Euro-obligaties bestaan allang. De Europese Investeringsbank doet er projecten mee. Toen de Commissie namens 27 lidstaten geld leende aan Hongarije, deed ze dat door euro-obligaties uit te geven.”

Waarom noemt u ze niet zo?

„Wij doen ons werk. Wat anderen ervan maken, moeten zij zelf weten.”

Kan Nederland winst maken via het Fonds?

„Dat is wel de verwachting. Griekenland krijgt 110 miljard aan leningen voor drie jaar. Het moet 3,3 miljard overmaken naar diegenen die de leningen verstrekten.”

Dom van de Slowaken om niets aan Griekenland te lenen.

„Daar kunt u weleens gelijk in krijgen.”