Slimme mensen worden vaker gepest en dat is erger dan seksuele intimidatie

Napoleon Dynamite (2004) Pers: Jon Heder Dir: Jared Hess Ref: NAP007AB Photo Credit: [ Access Films/Mtv Films/Napoleon Pictures Ltd / The Kobal Collection / Ruell, Aaron ] Editorial use only related to cinema, television and personalities. Not for cover use, advertising or fictional works without specific prior agreement The Picture Desk

De gevolgen van gepest worden op het werk zijn groter dan de gevolgen van seksuele intimidatie. Dat komt doordat iemand die zich seksueel geïntimideerd voelt, dat niet persoonlijk hoeft op te vatten – diegene kan het zien als gericht tegen de groep, in casu het geslacht waartoe hij of (meestal) zij behoort. Maar slachtoffers van pesten op het werk voelen dat wel als een persoonlijke aanval. Ze worden uitgelachen, er wordt tegen hen geschreeuwd of ze worden juist genegeerd, er worden roddels over hen verspreid of hun wordt belangrijke informatie onthouden en er is geen andere oorzaak aanwijsbaar dan dat hun persoonlijkheid de pesters kennelijk niet aanstaat. Dat is veel erger.

Tot die conclusie komen Amerikaanse psychologen na een statistische vergelijking van de uitkomsten van 53 studies naar seksuele intimidatie en 81 studies naar pesten op het werk (Journal of Applied Psychology, september). Slachtoffers van beide kwellingen hadden meer psychische problemen na het gebeurde, ze waren minder tevreden met hun werk, hun collega’s en hun leidinggevende, hadden meer stress, waren minder toegewijd aan hun werk en meer geneigd een andere baan te zoeken. Maar bij slachtoffers van pesten waren al die effecten significant groter.

De onderzoekers vroegen ook aan een groep proefpersonen zich te identificeren met het slachtoffer in een verhaaltje over seksuele intimidatie of pesten op het werk en te vertellen waaraan het volgens hen lag dat de vervelende collega zich zo gedroeg. Daaruit bleek dat mensen bij het verhaaltje over pesten sterker geneigd waren om de oorzaak bij zichzelf te zoeken.

Omdat steeds vaker juridische stappen ondernomen worden bij seksuele intimidatie en seksediscriminatie, schrijven de onderzoekers, maken mensen zich daar steeds minder vaak openlijk schuldig aan. Maar het zou kunnen dat vrouwen en andere minderheden in plaats daarvan wel steeds vaker slachtoffer worden van een vorm van pesten waarbij hun geslacht of bijvoorbeeld huidskleur niet centraal staat. Voor de pester is dat veiliger, maar de slachtoffers zijn dus slechter af, toont dit onderzoek aan.

Een woord van troost voor slachtoffers van pesten op het werk is te vinden in een ander onderzoek, gepubliceerd in hetzelfde wetenschappelijk tijdschrift: het zijn vaak juist de slimme mensen die gepest worden. Psychologen vergeleken de ervaringen van ruim 200 medewerkers van een zorginstelling in Minnesota (hoe vaak ze beroddeld, gekleineerd of anderszins aangevallen waren op het werk) met hun scores op een test die ze tijdens hun sollicitatieprocedure hadden gemaakt. Daaruit bleek: hoe beter mensen scoorden, hoe meer ze gepest werden. Met name, overigens, als ze ambitieus en niet heel sociaal waren. Ellen de Bruin