Poetsvissen poetsen niet altijd goed

Poetsvissen werken op vaste plaatsen op het rif, die andere vissen weten te vinden. De kleurige visjes verzorgen de huid van veel grotere vissen. Machtige zeebaarzen en andere klanten liggen in het water geduldig te wachten tot ze aan de beurt zijn.

Alle kriebelende losse velletjes en schubben waar de vis zelf niet bij kan? Weg. Jeukende parasieten worden van de huid gebikt, wondjes schoongemaakt.

Als vis zou je ervan in trance raken, al dat zachte bijten. Je zet je kieuwen uit, zodat het visje er goed bij kan. Ook daar de parasieten en de rommeltjes weg. Mooi.

En wat schiet de poetsvis ermee op? Die eet haast alles op wat hij vindt. Huidparasieten vol vissenbloed zijn goed voedsel. Die rode kieuwflappen van de vis zouden dat ook zijn. Het is verleidelijk er een hapje van te nemen. Maar nee, dat doe je niet. Dat kost je een klant.

Toch is de poetsservice laatst eens bekeken, door menselijke onderzoekers. Is die wel overal hetzelfde? Op een rif zitten soms veel, en soms heel weinig poetstations. Hebben de poetsvisjes veel concurrentie en wéínig bezoekers? Dan zijn ze klantvriendelijk en bieden veel service. Ze zijn zelfs overdreven bezig, een beetje als ouderwets vriendelijke kappers. Nog even de kieuwen? Onderkant staart?

Maar als ze de enige zaak hebben, en véél klanten? Dan zijn ze haast schofterig onbeleefd en zelfs gemeen. Het poetsvisje gaat nu alleen voor wat hij het lekkerst vindt, laat oneetbare stukjes vuil zitten, werkt rommelig en gehaast. De klant komt toch wel terug. En hij maakt het nog erger. Toch even in de kieuwen bezig? Dan ook maar meteen een hap – van de kieuwflappen zelf.

De grote vis is pijnlijk verrast. Het is alsof je in de kappersstoel met die net te strakke mantel om je keel wegdoezelt, en de kapper opeens een hapje uit je oor neemt, dat snel doorslikt en dan vrolijk doorgaat alsof er niets aan de hand is.

Zo’n beetgenomen vis komt hier niet meer terug, als hij de keus heeft. Maar ja, als dit het enige poetsstation is – dan moet het maar, af en toe.