Leve ons, weg met hun - polarisatie is een hobby die weinig oplevert

Nederland stoomt met volle kracht richting veertig jaar geleden: de tijd van polarisatie. Destijds was het een door verbale krachtpatsers afgedwongen PvdA-strategie, in deeltijd gesteund door de Politieke Partij Radicalen (PPR) en D’66 (toen nog met een vliegende komma). Nu lijkt polarisatie een eerste levensbehoefte van VVD, PVV en CDA. Het rechtse kabinet dat zij

Nederland stoomt met volle kracht richting veertig jaar geleden: de tijd van polarisatie. Destijds was het een door verbale krachtpatsers afgedwongen PvdA-strategie, in deeltijd gesteund door de Politieke Partij Radicalen (PPR) en D’66 (toen nog met een vliegende komma). Nu lijkt polarisatie een eerste levensbehoefte van VVD, PVV en CDA. Het rechtse kabinet dat zij willen vormen is er de belichaming van.

Zeker, Maxime Verhagen heeft deze week nieuwe etiketten besteld. Het CDA wil indachtig de rooms-katholieke voorman Nolens (1860-1931) nooit meer met de PvdA regeren, tenzij het niet anders kan. Maar, schreef Verhagen zijn leden, het CDA ziet zichzelf toch als partij in het politieke centrum. De gedroomde coalitie wordt dus ‘centrum-rechts’.

Die retouche van het steeds meer rechtse imago wil de bezwaarden binnen de partij ervan overtuigen dat het CDA nog steeds „een degelijke volkspartij met een warm kloppend sociaal hart” is. In de politieke geografie schuiven de christen-democraten door één zo’n uitspraak niet ineens naar het midden. Daarvoor is de afkeer van PvdA/Links te vaak beleden.

Krijgt de PvdA met vertraging een koekje van eigen deeg? Nu rechts opnieuw een krappe maar onmiskenbare meerderheid in de Tweede Kamer bezit, worden de sociaal-democraten hardhandig herinnerd aan de dromen van Tien over Rood, het intern opstandige PvdA-pamflet uit september 1966.

Wie het strijddocument met de biljarttitel leest kan de auteurs plagen met hun in graniet gebeitelde eis dat de regimes van de DDR en de Vietcong ‘onvoorwaardelijk’ erkend worden. Zoals medeopsteller Arie van der Zwan nu ook niet meer pleit voor 99 procent successiebelasting op erfenissen boven honderdduizend gulden. De ‘linkse’ SP vraagt daar in 2010 niet om.

De activisten die hun PvdA uit de wederopbouwsfeer haalden, waren er van overtuigd dat hun kijk op een betere wereld afgedwongen moest worden met radicale eisen. Ontwikkelingshulp ‘2 procent van het nationale inkomen’, Nederland uit de NAVO als Spanje lid werd of Portugal het bleef, een republiek na het aftreden van koningin Juliana. Dat of niets.

Het is een zelfde twijfelarme omhelzing van het eigen gelijk die nu opstijgt uit de heksenkring van VVD, PVV en CDA. Als de CDA-dissidenten een knoop in hun geweten leggen en dit kabinet-Rutte I er komt, betreedt Nederland de wondere wereld van een tweepartijensysteem. Het is de pendulepolitiek waar de Britten juist aan zijn ontsnapt dankzij de conservatief-liberale coalitie, maar waar de Amerikanen middenin zitten.

Het voordeel van duidelijkheid in een tweekampenstelsel wordt vaak teniet gedaan door het nadeel van simplisme. ‘De overkant is helaas gek en hun beleid moet snel op de schop’. Na tegengesteld uitpakkende verkiezingen wordt alles weer omgedraaid. Humeurigheid van de kiezer beloond.

Daartussen worden de beloofde stoere maatregelen snel ingevoerd. Alleen de werkelijkheid gooit af en toe roet in het eten. Dat heeft de Britse Labour-partij in dertien jaar eigenwijsheid ervaren en Nicolas Sarkozy zakt al in zijn eerste ambtstermijn door zijn retorische parket. De VS lijden aan totale bestuurlijke verlamming wanneer het zetelverschil klein is en een van de partijen iedere samenwerking weigert. Zoals nu.

De ambitie van Rutte I om het polarisatie-boek open te slaan is extra verrassend omdat VVD en CDA op allerlei onderwerpen steun van andere partijen dan de PVV nodig zullen hebben. Het moet blijken of Wilders behalve zijn Europahaat ook zijn rol als bewaker van de verzorgingsstaat volhoudt tot in nee-stemmen als bejaarden hun rollator en steunkousenhulp moeten betalen. Of de AOW echt naar 67 gaat.

Polarisatie is een hobby die niks oplost maar tijdelijk oplucht. Alsof je eens goed de keel mag schrapen na een dag moeizaam vergaderen. In dat licht is het gerichte lek van Opsteltens onderhandelingstafel deze week begrijpelijk. Het nieuwe kabinet zet 3000 extra politiemensen op straat, brengt het aantal politiekorpsen terug van 25 naar 10 en gaat ferme minimumstraffen vastleggen – om die softe rechters mores te leren. Leve het ministerie van Staatsveiligheid. Weg lokale inbedding.

Straks volgen kloeke maatregelen die ‘de linkse elites’ in de werelden van kunst, milieu en ontwikkelingshulp op maat knippen. Met uw linkse vrienden neuzelen in het Concertgebouw? Doen. Voor eigen rekening. Dat voor voetbal ook publieke miljoenen worden uitgegeven, zien we even niet. Wil je moeilijke gesprekken en saaie films bij de publieke omroep? Ga maar naar je praathonk en je filmhuis. Weg met rekeningrijden, windmolens en zonnepanelen, niks bijvoederen van het Oostvaardersplassenwild – mens en dier moeten hun eigen kostje kopen. Aan symboliek geen gebrek.

Het grappige is dat de elite vroeger rechts was, en rechts nu zegt dat ie links is. Is Rechts het nieuwe Links? Waant rechts zich de nieuwe voorhoede? Wel qua arrogantie. Maar links blijft natuurlijk meer pleitbezorger van de smalste schouders. Hoewel, de PVV mikt op twee sentimenten: angst voor moslimglobalisering en voor aantasting van het sociale systeem. Verwarrend, maar de polarisatie zal alles helder maken. Kiezer, hou je er even buiten, we lossen alles op. De onvrede in de wacht gezet.

O ja, willen de lezers die schrijven over zure linkse druiven elders aankloppen of iets nieuws verzinnen? Links is verder af van eenheid dan ooit. De PvdA durft de eigen buitenboordmotor (SP) niet in te schakelen, voerde deze week een preuts gesprekje via het wetenschappelijk bureau met GroenLinks en vindt D66 te liberaal om bij Links in te delen. Links bestaat helemaal niet.