Waarom wordt gezegd dat een kat negen levens heeft?

De katten van Annemarijn Boksebeld (14) overleefden ziektes, auto-ongelukken en gevechten met andere katten. Zelfs een gevecht met een muskusrat. Toch heeft ze er één recentelijk laten inslapen omdat hij waarschijnlijk een vergiftiging opliep. Nu vraagt Annemarijn zich af: „Heeft een kat echt negen levens?”

Het spreekwoord komt oorspronkelijk uit Egypte. De katgod Atum-Ra bestond eigenlijk uit negen goden, zegt bioloog Midas Dekkers. „Het getal drie is heilig, dus drie maal drie is superheilig. De Egyptenaren vonden dat deze bovennatuurlijke eigenschappen bij de kat hoorden, omdat het taaie beesten zijn”, vertelt hij. „Het diertje overleefde van alles en leek dus wel negen levens te hebben. Veel Egyptische goden werden dan ook als katten afgebeeld.”

In de Middeleeuwen hadden katten geen goede reputatie en werden ze in verband gebracht met hekserij. „Mensen dachten dat ze konden toveren”, zegt kattendeskundige Minky Spijkerman. „Mensen die een kat van de kerktoren afgooiden, zagen dat het dier altijd op zijn pootjes terecht kwam. Kattenbezitters werden in die tijd zelfs vervolgd.”

Hoe komt het dat katten zo sterk zijn? Hun vel zit niet zo vast als bij ons mensen. Zo vergroten ze hun overlevingskansen in gevechten met andere katten, zegt Dekkers. Daar komt bij dat onder de huid van een katachtige een soort beschermende deklaag zit. Die laag houdt bacteriën tegen, waardoor wonden niet zo snel geïnfecteerd raken. Zo genezen katten volgens hem veel beter dan andere beesten. „Soms lopen ze zulke verschrikkelijke open wonden op dat je denkt, ik zou allang wijlen zijn als ik zo’n snee zou hebben.”

Katachtigen hebben een heel flexibel skelet. Zo dempen de kniegewrichten van het beest een groot deel van de schok bij een val van grote hoogte, zegt kattendeskundige Spijkerman. „Een kat landt dan ook altijd op zijn poten. Hij kan zich in de lucht razendsnel omdraaien. Op die manier vangt hij meer lucht en creëert het dier meer tijd om goed terecht te komen.” Een kat heeft dan ook een grotere kans op overleven als hij van de zevende verdieping valt, dan van de derde, vult Dekkers aan. „Want er is dan meer tijd om te draaien.”

Katten zijn ook veel langer volwassen dan bejaard, vergeleken met mensen. Een kat takelt opeens af, zegt Midas Dekkers, terwijl dat proces bij mensen langzamer gaat. „En door de liefde van ons en de dierenarts houdt zo’n beestje het dan soms nog best lang uit.”

Ivo Buigues Nieuwenhuizen