Sarko houdt zo niet veel vrienden over

De strijdlust van president Sarkozy op de Europese top werkte tegen hem. Na een botsing met de Europese Commissie kreeg hij ook ruzie met kanselier Merkel.

Nicolas Sarkozy is de president van een land dat al weken onder vuur ligt omdat het mogelijk fundamentele Europese regels heeft geschonden met de uitzetting van honderden Roma. Gisteren kwam Sarkozy naar Brussel. Niet als de gebeten hond. Niet als een man met een probleem. Sarkozy was strijdlustig.

Op een Europese top – die eigenlijk over iets anders moest gaan – verdedigde hij de Franse zaak. Snoeihard. Onbuigzaam. En met een kien oog voor de zwakke plek van zijn opponent. Hij trok zo het initiatief naar zich toe – maar inhoudelijk kwam hij geen steek verder. De getergde president kon niet verhullen dat hij amper bondgenoten heeft.

Sterker nog, in zijn ijver bruuskeerde hij niet alleen Commissievoorzitter Barroso maar ook nog eens bondskanselier Merkel, zijn naaste bondgenoot. Om aan te tonen dat Frankrijk helemaal niet alleen staat in de Roma-kwestie zei Sarkozy op een persconferentie dat ‘Madame Merkel’ hem had gezegd dat ook Duitsland op het punt staat Romakampen te ontruimen. „We zullen wel eens zien hoe kalm de Duitse politiek dan wordt”, aldus Sarkozy.

De Duitse regering ontkende echter per ommegaande en ondubbelzinnig dat Merkel over de situatie in Duitsland had gesproken. Diplomaten in Brussel bevestigden de Duitse lezing. Duitsland staat overigens wel op het punt om 12.000 mensen die geen verblijfsvergunning hebben, onder wie Roma, terug te sturen naar Kosovo, maar dat kwam niet ter sprake.

Eigenlijk had Sarkozy al genoeg vijanden. Commissaris Viviane Reding heeft Frankrijk wekenlang om uitleg heeft gevraagd over de omstreden uitzetting van Roma. Reding, (ustitie en mensenrechten) vermoedt dat Frankrijk met de uitzettingen Europese grondbeginselen schendt. Ze heeft ook het idee dat Frankrijk haar om de tuin leidt.

Dinsdag ging ze in de aanval. Ze wil Frankrijk juridisch vervolgen. Getergd vergeleek ze de uitzettingen indirect met taferelen uit de Tweede Wereldoorlog. Dát had ze beter niet kunnen doen.

„Zo gaan we in Europa niet met elkaar om”, zei de president tijdens een persconferentie kalm maar ijzig streng. De vergelijking van Reding met de Tweede Wereldoorlog was „walgelijk, kwetsend en vernederend”. Reding had toen al haar excuses aan Frankrijk aangeboden. Maar dat deerde de president nauwelijks. De verbale uitglijder van Reding was zijn troef. „Het is mijn plicht Frankrijk te verdedigen”, zei Sarkozy. Wie aan la France komt, komt aan mij.

In een als „pittig” (premier Balkenende) omschreven confrontatie tijdens de lunch met andere regeringsleiders en commissievoorzitter Barroso dwong Sarkozy excuses af van de commissie. Ook verzekerde hij zich van de steun van andere regeringsleiders. „Iedereen vond het kwetsend en schokkend voor alle Fransen.”

In de zaak zelf kwamen Brussel en Parijs niet nader tot elkaar. Sarkozy bestreed dat Frankrijk Europese regels aan zijn laars lapt en Roma uitzet omdat het Roma zijn en verdedigde het recht van de Franse regering om de orde te handhaven. Commissievoorzitter Barroso onderstreepte herhaaldelijk het recht van zijn commissie om toe te zien op de naleving van Europese verdragen.

Vervolg Roma: pagina 5

Frankrijk wil doorgaan met uitzetten Roma

Naar verluidt kreeg Sarkozy tijdens de gespannen lunch vooral bijval van de Italiaan Berlusconi.

Reding was tot actie overgegaan nadat een circulaire van het Franse ministerie van binnenlandse zaken was uitgelekt waarin lokale autoriteiten de opdracht kregen geïmproviseerde Roma-kampen met voorrang te ontruimen. Die circulaire is onmiddellijk vervangen door een instructie waarin de Roma niet worden genoemd, onderstreepte Sarkozy tijdens zijn persconferentie.

Frankrijk heeft, betoogde de president, het volste recht Roma uit te zetten als ze de wet overtreden. „Vrij verkeer van personen betekent niet dat je iets illegaals mag doen. De wet geldt voor iedereen.” Bovendien, stelde hij, zijn de Romakampen krottenwijken waar onmenselijke toestanden heersen. „Het is de plicht van Frankrijk daar iets aan te doen. Europa mag zijn ogen daar niet voor sluiten.”

Heeft Frankrijk dan niets verkeerd gedaan? Toch wel. Sarkozy’s staatssecretaris voor Europese Zaken, Pierre Lellouche, had betoogd dat niet de Europese commissie moet toezien op de naleving van Europese Verdragen, maar dat Frankrijk het laatste woord moest hebben. Een foutje van Lellouche, erkende Sarkozy. Ook volgens hem is de Commissie - in principe - de hoedster van de verdragen. „Ik ben een groot Europeaan.”

Voorlopig blijft Frankrijk dus Roma terugsturen naar Roemenië en Bulgarije. Commissaris Reding gaat intussen verder met het voorbereiden van juridische stappen tegen Frankrijk.