Veel beter leren bij voldoende goede docenten

Nederland kan in de felbegeerde topvijf van kenniseconomieën terechtkomen, als het lerarentekort wordt opgelost en voor elke klas een serieus opgeleide docent komt te staan.

Dat concludeert onderwijssocioloog Jaap Dronkers (Universiteit Maastricht) in het Onderwijsblad van vakbond AOb. Hij heeft op verzoek van het blad gegevens bekeken over natuurkunde en lezen van PISA, het Program for International Student Assessment van de OESO. De 33 westerse industrielanden die zijn aangesloten, gebruiken het voor internationaal vergelijkend onderzoek.

Met name leesprestaties gaan erop vooruit als er voldoende leraren zijn, stelt Dronkers vast. Bij een OESO-standaard van 500 punten, levert dat op het vmbo bij allochtone leerlingen 34 punten winst op, bij autochtone leerlingen 36 punten. Als er geen tekort zou zijn, springen allochtone havo- en vwo-leerlingen zelfs 84 punten vooruit.

Dronkers verklaart: „Allochtone leerlingen op havo en vwo hebben zo véél last van het lerarentekort en onbevoegde docenten, omdat zij veel afhankelijker zijn van de kwaliteit van het onderwijs. Zij kunnen thuis relatief weinig steun krijgen van hun meestal laag opgeleide ouders.”

Bij het vak natuurkunde – de OESO noemt het science, een combinatie van natuurkunde, biologie, scheikunde en techniek – is het verschil eveneens significant. Op scholen zonder lerarentekort scoren leerlingen duidelijk beter, op scholen mét lerarentekort duikelen de resultaten naar beneden.

Voor Dronkers is het onderzoek een bevestiging van wat hij vermoedde. Hij noemt de uitkomst „toch politiek interessant”, met name om het grote effect dat het tekort aan leerkrachten heeft. Zijn conclusie is dat „we echt in de kwaliteit” moeten investeren. „Je moet je niet bezighouden met lokale hobby’s, zoals het mengen van leerlingen op scholen.”

Onderwijsbond Aob stelt dat nu „voor het eerst zo duidelijk op tafel ligt dat Nederland naar de topvijf kan met een aanval op het lerarentekort en de onbevoegdheid.”

Overigens scoort Nederland goed in vergelijking met de OESO-standaard. De score met lezen is 507, die bij natuurkunde 525. Finland staat al jaren bovenaan.