Leefbaar zoekt allochtone stemmers

Leefbaar Rotterdam zoekt toenadering tot de allochtonen in de stad. Ze vinden de partij nu ‘fout’. Maar: „Negen van de tien zijn het met ons eens.”

Een spreekverbod voor Ronald Sørensen? Heibel binnen Rotterdams grootste oppositiepartij? Vanaf de camping in Heemstede laat de oud-fractievoorzitter van Leefbaar Rotterdam een bulderende lach horen. „Zouden ze wel willen, maar wij zijn geen regentenpartij waar baantjes te verdienen zijn door je mond te houden.” Leefbaar blijft Leefbaar, benadrukt Sørensen: een anti-establishmentpartij die „het beestje bij de naam durft te noemen”.

Toch kondigde Rotterdams op een na grootste partij dit weekend een koerswijziging aan. Leefbaar zal, aldus raadslid Ronald Buijt, „minder op de man spelen” en nadrukkelijker toenadering zoeken tot de allochtone kiezer. De reden? Realiteitszin, zegt Buijt. „We verliezen het in de beeldvorming.”

Met slechts 754 stemmen minder dan de PvdA belandde Leefbaar dit voorjaar opnieuw in de oppositiebanken. Onder geen beding wilde de PvdA een college vormen met „Lelijk Rotterdam”, zoals lijsttrekker Dominic Schrijer de partij afschilderde. In plaats van bevolkingsgroepen te verbinden, zet „de lokale PVV-afdeling” bewoners tegen elkaar op in het multiculturele Rotterdam, betoogde hij meermalen.

Buijt weet beter. „Leg je allochtonen anonieme stellingen voor, dan blijken negen van de tien het met ons eens. Maar zodra duidelijk is dat die standpunten van ons zijn, deinzen ze terug. In hun ogen zijn wij een ‘foute’ partij.” Leefbaar zit met veertien zetels nu „aan het plafond” in Rotterdam (48 procent migranten), stelt Buijt. „Onder autochtone kiezers scoren we dik 40 procent, onder allochtone kiezers minder dan 2 procent.”

Dat heeft de partij deels aan zichzelf te wijten, erkent Buijt. „We zijn een paar keer uit de bocht gevlogen”. Zo kreeg Ahmed Aboutaleb vorig jaar van Leefbaar-voorman Marco Pastors het etiket „de eerste moslimburgemeester van Europa” opgeplakt in het debat over de strandrellen in Hoek van Holland.

Politieke tegenstanders vermoeden dat achter het charmeoffensief van Leefbaar een richtingenstrijd schuilgaat. „De gematigde vleugel onder leiding van enkele nieuwkomers krijgt sinds hun verkiezingsnederlaag de overhand”, constateert fractievoorzitter Arno Bonte van GroenLinks. Ook PvdA’er Tunahan Kuzu signaleert „verschillende geluiden, die de vraag oproepen welke Ronald nu het echte Leefbaar vertegenwoordigt: Buijt of Sørensen?” Kuzu zegt slechts te kunnen hopen dat „deze verzoeningstocht vanuit het hart komt en niet wordt gevoed door electorale overwegingen”.

In het debat over de aanpak van het vuurwapengeweld onder Antilliaanse Rotterdammers stond Leefbaar vorige week moederziel alleen. Tot ergernis van vooral de PvdA, D66, GroenLinks en de SP maakte de partij zich sterk voor het preventief fouilleren van één specifieke risicogroep: Antilliaanse mannen. Toch was de voor Leefbaar onbevredigende uitkomst (vier verworpen moties) niet de reden voor de aankondiging van de koerswijziging, zegt raadslid Anton Molenaar. „We praten hier al drie jaar over tijdens onze sessies op de hei, nu moet het maar eens luid en duidelijk zijn.”

Vorige maand maakte Leefbaar Utrecht bekend zichzelf op te heffen, omdat het imago van Leefbaar besmet zou zijn. Té rechts in de ogen van het grote publiek, vooral omdat de naam van Pastors vaak in één adem wordt genoemd met die van PVV-leider Wilders. Maar ook ‘Utrecht’ staat volgens Molenaar „volkomen los” van de aangekondigde accentverschuiving. „Leefbaar Utrecht had geen bestaansrecht meer. Om het eigen falen te maskeren, gingen ze een beetje naar ons wijzen. Heel flauw.”

Lijsttrekker Pastors, bij de verkiezingen goed voor 51.000 voorkeurstemmen, houdt zich de laatste weken opvallend afzijdig. Zijn collega’s voeren het woord. „Ik heb mijn buik nog altijd vol van het spel dat na de verkiezingen is gespeeld om ons buiten de deur te houden. Dan is het verstandig nu even je mond te houden, want voor je het weet, zeg je wat waar je later weer spijt van krijgt.”

In navolging van Sørensen zegt ook Pastors dat zijn partij de principes van grondlegger Pim Fortuyn nimmer zal verloochenen. „Luister: wij hebben Rotterdam destijds [als collegepartij] behoed voor de afgrond. Onder meer door verbaal geweld. Dat was een bijproduct van de verandering die nodig was.”

Zelf stapte Pastors in de aanloop naar de verkiezingen een moskee binnen in Rotterdam-West. Op uitnodiging en in de hoop stemmen te winnen. Buijt zegt dat Leefbaar nu vaker de dialoog met moslims zal zoeken. „Maar dan niet in een groot publieksdebat dat al snel ontaardt in ‘wij’ tegen ‘zij’, maar op kleine schaal en ver weg van de camera’s. Willen we Rotterdam echt veranderen en dus meedoen in het college, dan moeten we op zeventien à achttien zetels uitkomen.”

De PvdA ziet vooralsnog geen reden de persoonlijke aanvallen te staken, ondanks een oproep in de raad onderling meer respect te tonen. Oud-fractievoorzitter Peter van Heemst noemde Sørensen vrijdag op Twitter een „sukkel”. Het laconieke commentaar van Sørensen: „Eerder noemde hij mij in de raad ‘eikel’. Ik neem het hem niet kwalijk. De man weet niet beter.”