Japan wil deflatie aanpakken

Interventies op de valutamarkten worden over het algemeen beschouwd als een onverstandige methode om economische zwakheden te verhullen of als een manier om op kosten van de buurlanden sterker te worden. Maar de eerste interventie van Japan in zes jaar tijd, met als doel het verzwakken van de yen, heeft meer te maken met het aanpakken van de aanhoudende deflatie en stagnatie in de derde economie ter wereld, en is daarom welkom.

De stap kwam een dag nadat premier Naoto Kan een aanval op zijn leiderschap had overleefd. Het ministerie van Financiën heeft yens verkocht en dollars aangekocht om de Japanse munt te verzwakken. Maar de regering van Kan blijkt de trage centrale bank ook tot actie te willen bewegen. Tadao Noda, een lid van het bestuur van de bank, heeft zich op een bijeenkomst met zakenmensen laten ontvallen dat de bank de yen-verkopen van het ministerie waarschijnlijk niet zou ‘steriliseren’ – via de uitgifte van kortetermijnobligaties – maar de extra liquiditeit zou tolereren. Noda had het ook over doortastende maatregelen om de deflatie te bestrijden. Dit kan een weerspiegeling zijn van de nieuwe vastberadenheid waarmee de centrale bank de dreiging tegemoet treedt. De toegenomen druk op de onafhankelijke centrale bank weerspiegelt de druk die Kan zelf heeft gevoeld. De aanval van Ichiro Ozawa toonde wel aan dat een vleugel van de regerende Democratische Partij wil dat Kan méér doet om de economie te reactiveren.

De interventie heeft in eerste instantie gewerkt. De wisselkoers van de yen ten opzichte van de Amerikaanse dollar is in de valutahandel gisteren met ongeveer 3 procent gedaald, van minder dan 83 yen naar ruim 85 yen per dollar. De Nikkei steeg daarop met 2,3 procent. De Japanse beleggers verwelkomen de zwakkere munt, omdat die goed is voor de export. Maar het legitiemere doel van de zwakkere yen is het opdrijven van de prijzen van import als grondstoffen, waardoor de inflatie oploopt, die momenteel min 0,9 procent bedraagt. Als prijzen dalen, is zelfs een minimale rente niet laag, waardoor deflatie tot een neerwaartse spiraal kan leiden.

Er kleven veel risico’s aan interventies. Zij kunnen speculanten op ideeën brengen. En een belangrijke beleidsvraag is of de Japanse centrale bank in oktober met maatregelen zal komen die zullen bijdragen aan de monetaire versoepeling, waardoor kapitaal naar riskantere bezittingen zal toestromen dan de yen. Maar de stap die Kan heeft gezet is te prefereren boven het accepteren van deflatie. Japan moet proberen zijn economische zwakheden aan te pakken, en niet louter door bruggen te bouwen die nergens heen leiden.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar uit Londen:www.breakingviews.com