Goodluck Jonathan zet verdeeld Nigeria op scherp

De verkiezingskandidatuur van president Jonathan dreigt de afstand tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden in Nigeria verder te vergroten.

Goodluck Jonathan wil meedoen aan de presidentsverkiezingen in januari in Nigeria. Maar hij zal nog veel moeten marchanderen binnen Nigeria’s politieke elite om kandidaat te mogen zijn voor de regeringspartij. Zijn kandidatuur betekent dat een officieuze afspraak om het presidentschap te laten rouleren tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden van Nigeria van de baan is.

Jonathan maakte zijn kandidatuur op een ongewone manier bekend: op de sociale-netwerksite Facebook. Internet is nog nauwelijks ingezet bij verkiezingscampagnes in Afrika, waar het digitale tijdperk laat op gang is gekomen. Nigeria is een van de meest geürbaniseerde landen van het continent en Jonathan hoopt op steun van de moderne jeugd. Zijn belangrijkste rivaal, de voormalige president Ibrahim Babangida, maakte gisteren zijn kandidatuur bekend op ‘ouderwetse’ wijze: op een massabijeenkomst in de hoofdstad Abuja.

Jonathan is nog lang niet verzekerd van het presidentschap. De weinig kleurrijke politicus belandde min of meer door toeval in de hoogste echelons van de macht. Hij werd door invloedrijke partijbonzen in 2007 tot kandidaat voor het vicepresidentschap aangewezen. In het kielzog van Umaru Yar’Adua werd hij gekozen en toen Yar’Adua overleed kreeg hij in mei van dit jaar het presidentschap in zijn schoot geworpen. De in 1957 geboren Jonathan komt uit de opstandige zuidelijke Nigerdelta waar hij deelstaatgouverneur was. Yar’Adua kwam uit het noorden en volgens de afspraak om het presidentschap te laten rouleren zou een noordeling de volgende ambtstermijn moeten krijgen.

In de Nigeriaanse politiek zijn de gouverneurs van de 36 deelstaten uiterst invloedrijk. De noordelijke gouverneurs hebben zich nog niet uitgesproken over Jonathans kandidatuur. De gouverneurs uit de olierijke Delta steunen hem. In het invloedrijke tijdschrift Foreign Affairs waarschuwt de voormalige Amerikaanse ambassadeur in Nigeria deze maand voor instabiliteit in Afrika’s volkrijkste natie als gevolg van de aanstaande verkiezingen. „In tegenstelling tot vorige verkiezingen bestaat er geen consensus onder de elite wie president moet worden”, schrijft hij. Regelmatige terugkerende spanningen tussen noord en zuid en in de Delta kunnen worden aangewakkerd door politici die zich benadeeld voelen in het selectieproces van de politieke elite.

Deze week beginnen de voorverkiezingen binnen de partijen. In de regerende PDP neemt Jonathan het op tegen voormalig militair president Babangida, voormalig vicepresident Atiku Abubakar en Aliyu Gusau, ex-adviseur voor nationale veiligheid. Deze drie kandidaten zijn allen noorderling. Bovendien beschikken ze over veel geld, een voorwaarde om verder te komen in het politieke patronagesysteem van Nigeria.

Jonathan zal zich dus van prominente rivalen moeten ontdoen. Een organisatie die hiervoor wordt gebruikt in Nigeria is het anti-corruptieorgaan EFCC waarmee tegenstanders kunnen worden beschuldigd van frauduleus handelen. In een andere zet om zijn controle te verstevigen benoemde Jonathan vorige week nieuwe leiders aan de top van het leger en de politie. Grootste uitdaging is misschien nog wel om binnen vier maanden verkiezingen voor te bereiden. Bijna alle eerdere verkiezingen in Nigeria werden bedorven door fraude, in het bijzonder de stembusgang in 2007 waardoor Jonathan vicepresident werd.