Advies aan EU-hof: notaris mag ook uit ander EU-land afkomstig zijn

notarisEen land van de Europese Unie mag het beroep van notaris niet uitsluitend voorbehouden aan personen die de nationaliteit van het betreffende land bezitten. Dat advies heeft advocaat-generaal Cruz Villalón deze week uitgebracht aan het Hof van Justitie van de Europese Unie in Luxemburg.

Lees hier zijn advies.  Als het Hof de advocaat-generaal volgt, moeten EU-landen het notarisberoep openstellen voor (gekwalificeerde) burgers uit andere lidstaten. Net als voor bouwvakkers en loodgieters.

De Europese Commissie spande tweeënhalf jaar geleden bij het Hof in Luxemburg een proces aan tegen zes EU-landen: België, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Luxemburg en Oostenrijk. Volgens de Commissie schenden zij het EU-verdrag door van notarissen te eisen dat ze de nationaliteit van hun land bezitten.

Advocaat-generaal Cruz Villalón deelt de klacht van de Commissie. Ook hij vindt dat de zes landen door de nationaliteitseis op ontoelaatbare wijze inbreuk maken op de vrijheid van vestiging van notarissen. Het advies van de advocaat-generaal bindt het Hof niet. De beslissing van het Hof volgt eind dit jaar of begin volgend jaar.

In genoemde landen is de notaris, net als in Nederland, een openbaar ambtenaar die de staat vertegenwoordigt, maar wel een vrij beroep uitoefent. Werk dat verband houdt met de uitoefening van het openbaar gezag is in het EU-verdrag in beginsel van de vrijheid van vestiging uitgesloten. Maar de uitoefening van het notarisambt is volgens de advocaat-generaal met zó veel waarborgen – zoals erkend diploma, geslaagde stage, beroepsexamen –  omgeven, dat „een zo strenge en drastische maatregel als de rechtstreekse discriminatie op grond van nationaliteit” niet gerechtvaardigd is.

Over dezelfde kwestie heeft de Europese Commissie in mei vorig jaar ook tegen Nederland een procedure aangespannen bij het Europees  Hof. Zie hier het verzoekschrift. Het kabinet had toen al een wijziging van de Wet op het notarisambt voorbereid, waarin de nationaliteitseis (art. 6, lid 1: ‘Tot notaris is slechts benoembaar hij die de Nederlandse nationaliteit bezit’) is geschrapt. Wel blijft het kabinet van oordeel dat het notarisambt principieel  uitgezonderd moet blijven van de vrijheid van vestiging in de EU, een standpunt dat de advocaat-generaal dus verwerpt.

De Tweede Kamer stemde in juli 2007 in met de wetswijziging. Het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamer. Die heeft de behandeling ervan uitgesteld, totdat het Hof heeft beslist in de zaak tegen de zes EU-partners. Binnen het notariaat is vrije vestiging voor notarissen uit andere EU-landen al jaren omstreden. Lees dit bericht uit 2005 het Notariaat magazine: Europa moet van notaris afblijven.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.