Toename vrouwen in bedrijfsbestuur stagneert

De groei van het aantal vrouwen in de bestuurskamers van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen stagneert. Volgens de Female Board Index, de jaarlijkse inventarisatie van het aantal vrouwen in raden van bestuur en raden van commissarissen van Nederlandse beursondernemingen, kwamen er in 2010 per saldo twee topvrouwen bij.

Ondanks verschillende landelijke initiatieven om het aandeel vrouwen aan de top te vergroten, werden de afgelopen maanden slechts acht vrouwen benoemd in een raad van bestuur of raad van commissarissen. Zes vrouwen verlieten de bestuurskamers echter weer, zoals de enige vrouwelijke commissaris bij chemieconcern DSM. Het aantal beursondernemingen met vrouwen aan de top blijft daarmee steken op 39 van de 99. Onder de 749 bestuurders en commissarissen zijn 61 vrouwen, ofwel 8,1 procent. Een lichte toename vergeleken met de 7,7 procent in 2009.

„Ik vond dat het vorig jaar al tegenviel met de opmars van vrouwen in de top van grote bedrijven”, zegt onderzoeker Mijntje Lückerath-Rovers van de Erasmus Universiteit Rotterdam, samensteller van de Female Board Index. „Maar in 2009 werden er nog elf vrouwen benoemd. Dit jaar is het wel heel mager: vrijwel alle nieuwe benoemingen gingen naar een man.”

Een verklaring voor deze ontwikkeling heeft de onderzoeker niet. De economische crisis? „Misschien. Het kan een factor zijn. Wellicht houden bedrijven onder invloed van de crisis vast aan wat ze hebben. Durven ze geen bijzondere dingen te doen, zoals het benoemen van een vrouw in de raad van bestuur.”

Volgens de jongste cijfers van de Female Board Index, die vandaag werd gepubliceerd, heeft Nedap inmiddels het grootste aandeel vrouwen in topfuncties, twee van de zes bestuurders zijn vrouwen (33 procent). Ahold, drie jaar op nummer 1, daalt naar de tweede plaats met vier vrouwelijke bestuurders en commissarissen (31 procent). Op de derde plaats staat KPN, met drie vrouwen op elf leden van raad van bestuur en raad van commissarissen (27 procent).

Een meerderheid in de Tweede Kamer steunde vorig jaar nog een voorstel van de PvdA dat de top van grote bedrijven voor 30 procent uit vrouwen moet bestaan. Lukt dat niet, dan moeten ondernemingen zich verantwoorden en met een verbeterplan komen. Als bedrijven zich niet aan de regels houden, komt er een quotum van 30 procent. Het wetsvoorstel hierover ligt nog bij de Eerste Kamer.

Een dergelijk quotum heeft niet haar directe voorkeur, zegt Lückerath-Rovers. „Ik heb liever dat bedrijven er zélf voor kiezen om meer vrouwen te benoemen dan dat ze het opgelegd krijgen.” Maar ze „neigt er inmiddels wel naar”. „Het gaat nu gewoon te langzaam. Toen ik met de Female Board Index begon, in 2007, lag het percentage vrouwen op 5,9. Nu is het iets meer dan 8.” Als de groei in dit tempo doorzet, zal in 2034 30 procent van de commissarissen vrouw zijn, en pas in 2077 30 procent van de bestuurders.

„Het argument: ze zijn er niet, geloof ik niet”, zegt ze. „Er zijn genoeg capabele vrouwen. Zeker wat betreft de beursondernemingen gaat het niet om gigantische aantallen. Als je wilt dat de raden van bestuur en raden van commissarissen voor 30 procent uit vrouwen bestaan, heb je in totaal 225 vrouwen nodig. We hebben er 60, dus als er vanaf nu elk jaar ongeveer 80 vrouwen worden benoemd, zit je over twee jaar al op 30 procent.”