'Nieuwe eisen banken zijn minimum'

Banken gaan in de toekomst meer geld in kas houden. Een nieuwe crisis moet daarmee worden voorkomen. Goed of slecht nieuws voor beleggers?

Lager dividend en waarschijnlijk aandelenemissies. Geen zaken waar beleggers normaal vrolijk van worden.

Toch stegen de koersen van financiële instellingen fors na het bekend worden van de strengere kapitaaleisen begin deze week. De reden was simpel. Beleggers waren blij dat er eindelijk enige duidelijkheid werd verschaft over de nieuwe kapitaaleisen.

„De beleggers zien in de huidige markt achter iedere boom ellende”, zei analist Tom Muller van vermogensbeheerder Theodoor Gilissen. „De markt is nog altijd erg nerveus. De vrees bestond dat de eisen strenger zouden uitvallen en dat de banken dit in een kortere periode moesten bereiken.”

Maar banken krijgen ruimschoots de tijd. Stapsgewijs hoeven ze pas begin 2019 te voldoen aan de nieuwe criteria die de 27 centrale bankiers van het Basels Comité van Bankentoezichthouders hebben opgesteld. Die besloten in Basel dat de kapitaalbuffer van banken van de huidige 2 procent naar 4,5 procent van de uitstaande beleggingen gaat. Daar bovenop komt nog eens een extra buffer van 2,5 procent die banken bij economische tegenspoed moeten ‘opeten’. Als de ze extra buffer daalt mag een bank onder meer geen dividend uitkeren. Een extra buffer is nog in de maak voor de grote ‘systeembanken’.

Kern van al de extra eisen is dat banken meer kapitaal moeten gaan aanhouden en dat kapitaal moet ook van een hogere kwaliteit zijn. Een groot aantal banken voldoet al aan de eisen. Als ze dat niet doen hebben ze nog jaren de tijd om dit te bereiken. Dit kan bijvoorbeeld via het doorsluizen van winst naar het eigen vermogen waardoor er minder geld overblijft voor dividend. Ook kan een bank via een aandelenemissie geld ophalen. Meestal zijn dit scenario’s waar beleggers van gruwen. Minder dividend geeft immers minder rendement op een belegging en een aandelenemissie zorgt voor verwatering van het aandelenkapitaal.

„Ik verwacht de komende maanden geen grote golf aan aandelenemissies. Er zullen er de komende jaren wel een aantal zijn, maar daar zullen ook andere beweegredenen meespelen”, zegt Tom Muller. Hij verwijst naar de onlangs aangekondigde emissie van Deutsche Bank dat met het nieuwe geld de balans wil versterken, maar het geld ook wil gebruiken voor overnames.

De meningen lopen hierover uiteen. Analist Albert Ploegh van ING schrijft dat hij emissies niet uitsluit. Terwijl Justin Bisseker, de Europese bankenanalist van vermogensbeheerder Schroders schrijft dat hij geen groot aantal emissies verwacht. Bisseker stelde gisteren dat een aantal banken, vooral in Groot-Brittannië en Scandinavië, ruim voldoen aan de nieuwe regels en eigenlijk overgekapitaliseerd zijn. „Maar de gevraagde kapitaalseisen zullen gezien worden als een minimum. We verwachten dat de financiële markten zullen eisen dat banken boven deze eisen zullen zitten.”

Ook de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) verwacht dat Basel III als een „soort minimum” gezien gaan worden. „Beleggers zullen de banken onderling gaan vergelijken op robuustheid. Banken die in de kopgroep mee willen blijven spelen zullen wellicht maatregelen moeten nemen.”

Er volgt nog een aantal hobbels. Een belangrijke daarvan is dat er eisen gaan komen voor de liquiditeit. Het Baselse Comité zal daar de komende maanden en jaren nog mee bezig zijn. Het was juist het gebrek aan liquiditeit, simpel gesteld contant geld, dat de banken tijdens de crisis parten speelden. Men had er te weinig van om snel te kunnen reageren, waardoor in een aantal gevallen staatssteun nodig was. Probleem met hogere liquiditeitseisen is dat banken minder geld voorhanden hebben om als krediet uit te zetten waardoor de economische groei afgeremd kan worden.

Of de nieuwe regels een nieuwe crisis kunnen voorkomen is de vraag. Het antwoord zal beleggers in de financiële fondsen niet echt gerust stellen.

Muller: „Banken mogen nog steeds 33 procent van hun eigen vermogen uitzetten. Twee tegenwindjes en het is weer gebeurd.” Ook de VEB denkt dat de maatregelen onvoldoende zijn om een nieuwe crisis te voorkomen en refereert aan de nog altijd hoge hefboom. „Bij grote tegenslagen in het financiële systeem kunnen de verliezen nog steeds astronomisch zijn.”