Een nachtje hotel is nu nog goedkoop

2009 was een annus horribilis voor de hotellerie wereldwijd.

Maar de hotelbranche klimt langzaam uit het dal en verwacht dit jaar herstel.

Het Etap-budgethotel maakt onderdeel uit van de Franse keten Accor en sponsorde afgelopen jaar de Ronde van Frankrijk. Foto AFP Picture shows a publicity vehicle of Etap Hotel company, one of the Tour de France sponsors on July 3, 2010 in Rotterdam on the North Sea. The 97th edition of the Tour de France cycling race starts today and will cover a total distance of 3.442 kilometres. AFP PHOTO / JOEL SAGET AFP

Inge Beek neemt de telefoon op, verwelkomt de gasten, zorgt voor het ontbijt, doet de afwas of maakt de kas op – al naar gelang het moment van de dag. In het Etaphotel bij Schiphol doen alle medewerkers aan ‘multitasking’, zegt Beek (29), die er sinds 2003 werkt en is opgeklommen tot de rang van adjunct-directeur. Ze vertelt stralend: „Ik vind het heerlijk om allemaal verschillende dingen te doen.”

De crisis betekende bij Etap en de meeste hotels: harder werken met minder mensen. De consument profiteerde van de economische neergang, de gemiddelde kamerprijs daalde sinds eind 2008. Wereldwijd kost een hotelkamer nu gemiddeld minder dan in 2004, zo blijkt uit de jaarlijkse Hotel Price Index, van boekingssite Hotels.com.

Zo ging de prijs bij Etap, een budgethotel dat behoort tot de Franse keten Accor, begin dit jaar terug naar 49 euro. Door een stijging van de vraag, dit voorjaar, kon het tarief voor een driepersoonskamer weer omhoog naar 59 euro per nacht. „We krijgen veel jongeren en Oost-Europeanen die met zijn drieën een kamer delen. Lekker voordelig voor hen.”

2009 was een annus horribilis voor de hotellerie wereldwijd. Onderzoeks- en adviesbureau Horwath HTL houdt de gegevens bij van de grote hotels (3, 4 en 5 sterren) in Nederland. In een gisteren verschenen rapport meldt het bureau dat de gemiddelde kamerprijs in 2009 zakte met 11 procent naar 93 euro. „Dit is de grootste daling sinds wij in 1978 begonnen met ons marktonderzoek”, zegt directeur Ewout Hoogendoorn.

Ook de bezettingsgraad van de kamers ging scherp naar beneden, met 6 procentpunt naar 62 procent. Als gevolg hiervan daalde het bedrijfsresultaat van de sector gemiddeld met 33 procent. Hoogendoorn concludeert: „Hierdoor bleef er voor de hotels weinig financiële ruimte om aan de kapitaalslasten te voldoen. De winstdaling werd beperkt door bezuinigingsmaatregelen, waardoor de kosten werden teruggebracht.”

Caro van Eekelen, managing director van Accor in Nederland nuanceert de slechte cijfers. „Je moet kijken naar waar we vandaan komen. 2008 was een topjaar voor onze branche. Het kon alleen maar minder. Ook vorig jaar maakten we nog altijd winst en dat zal ook dit jaar gebeuren.”

Hoogendoorn gaat er van uit dat de markt haar laagste punt achter zich heeft. „We verwachten in dit jaar en volgend jaar een eerste herstel.” De Hotel Price Index geeft aan dat in de meeste Europese landen de prijzen van hotelkamers in het eerste en tweede kwartaal van dit jaar zijn gestegen, in Nederland met gemiddeld 4 procent. In landen waar de crisis het hardst heeft toegeslagen, zoals Spanje, Ierland en Hongarije, is ook nu nog sprake van dalende prijzen.

Grote spelers op de hotelmarkt in Europa, zoals het Amerikaanse Starwood Hotels & Resorts, NH Hoteles uit Spanje en Accor maken zich intussen op voor het postcrisis-tijdperk, waarin ze streven naar versterking van hun positie. Accor wil binnen vijf jaar het aantal van 37 hotels in Nederland hebben verdubbeld, zegt Caro van Eekelen. Dit moet gebeuren door het inlijven van ‘losse’ hotels of kleine ketens. Daarmee zou Accor marktleider Van der Valk passeren.

Ewout Hoogendoorn kent de ambities van de grote ketens, maar de strategie is volgens hem voorzichtiger geworden. „Ze willen wel groeien, maar eigenlijk alleen nog maar met management- en franchisecontracten. Dat betekent dat ze het echte risico van het vastgoed en het personeel bij anderen laten.” Mocht er weer een crisis komen, dan kunnen hotels met die formule ook gauw worden afgestoten.

Hoogendoorn constateert nog een andere ontwikkeling: een versteviging op de markt van de Nederlandse ketens. „Kijk naar Sandton, een groep lifestylehotels die snel is gegroeid en nu een degelijke basis heeft opgebouwd. Of Westcord Hotels, een groep die oorspronkelijk op de Waddeneilanden zat, maar nu ook stevig in Amsterdam en Rotterdam is vertegenwoordigd.”

Voor 2010 en 2011 zullen de hotels gebrand zijn op het opkrikken van hun bezettingsgraad. De kamerprijs geleidelijk terugbrengen naar een hoger, meer winstgevend niveau is van latere zorg, zegt Hoogendoorn. Het Mercure Hotel in Nieuwegein – deel van Accor – zit weer op een „gezonde” bezettingsgraad van 70 procent, zegt directeur Thea van de Meerendonk.

Mercure is sterk gericht op de zakelijke markt. De kamerprijs stata niet vast, Van de Meerendonk spreekt van een „discussieprijs”, die varieert tussen de 70 en 195 euro per nacht. „Het gaat heel voorzichtig beter hier, maar de markt is nog o zo gevoelig.”