Stikstof het best tegen wrat

Doodvriezen met vloeibare stikstof, dat is de beste behandeling tegen wratten op de handen. Het werkt drie keer zo goed als bestrijding met salicylzuur. Dat concluderen Leidse huisarts-onderzoekers vandaag in een artikel in het Canadian Medical Association Journal.

Eén op de drie kinderen heeft wratten, vaak op de handen en voetzolen. Ze ontstaan door besmetting met een besmettelijk humaan papillomavirus (HPV), binnen het gezin, in klassen of in kleedkamers van sportzalen en zwembaden. Na een besmetting zijn mensen voor dat type wratten-HPV meestal immuun, zoals na een kinderziekte. Volwassenen hebben daardoor minder hand- en voetwratten. Ongeveer 1 op de 15 kinderen en 1 op de 50 volwassenen gaat jaarlijks voor een wrattenbehandeling naar de huisarts.

Nederlandse huisartsen hebben al een paar decennia een sterke voorkeur voor wrattenbehandeling met stikstof, zegt onderzoeker en huisarts-in-opleiding Sjoerd Bruggink. Maar de gezaghebbende Cochrane Society die het wetenschappelijk bewijs achter alle medische behandelingen kritisch onderzoekt, concludeerde in 2006, en nog eens in 2010, dat de wetenschappelijk handelende dokter eigenlijk salicylzuur moet voorschrijven – vooral omdat stikstof zo slecht is onderzocht. „Onderzoek waarbij stikstof en salicylzuur in één studie zijn vergeleken was erg slecht uitgevoerd en liet geen verschil zien”, zegt Bruggink. „Voor ons was dat aanleiding het goed te doen.”

In hun onderzoek, onder 250 4- tot 79-jarigen, verdween de helft van de met stikstof behandelde handwratten binnen binnen drie maanden. Met salicylzuur lukte dat maar bij 15 procent van de handwratten. Wratten verdwijnen overigens ook ‘vanzelf’: 8 procent van de onbehandelde handwratten was na drie maanden weg. Bij wratten op de voetzolen maakte het niet uit of er stikstof of salicylzuur aan te pas kwam. Bruggink: „Het betekent dat je met een handwrat het best naar de huisarts kan gaan, voor stikstof, maar dat behandeling van voetwratten weinig zin heeft. Bij kinderen verdwijnen die net zo snel vanzelf; bij volwassenen helpt de behandeling niet.”

Er zijn meer dan 150 typen HPV bekend; circa 25 kunnen wratten veroorzaken. Andere zijn berucht als veroorzaker van baarmoederhalskanker of genitale wratten.