'Lokaal bestuur makkelijke prooi'

Voorzieningen als onderwijs komen in gevaar als Den Haag nog minder geld krijgt, zegt de wethouder. Liever ziet hij provincies gekort worden.

Net als de meeste gemeenten moet Den Haag bezuinigen. De komende vier jaar geeft de derde stad van het land structureel ruim 150 miljoen euro minder uit. Dat lijkt een bescheiden bedrag op een begroting van 2,3 miljard. Maar volgens wethouder Sander Dekker (Financiën, VVD), die vandaag zijn jaarbegroting presenteerde, hakken de bezuinigingen er stevig in. Hij waarschuwt de kabinetsonderhandelaars van VVD, PVV en CDA, die willen snoeien in het openbaar bestuur. Volgens de wethouder, die meeschreef aan het landelijke verkiezingsprogramma van de VVD, is de rek er bij gemeenten uit.

Uw partij wil 1,7 miljard euro bezuinigen op de rijksuitkering aan gemeenten, het gemeentefonds.

„Dat is reëel. In de jaren van economische voorspoed hebben de gemeenten mee geprofiteerd. Het is logisch dat deze nu ook een stapje terug doen. Maar met een bezuiniging van 1,7 miljard is de grens bereikt. Je hoort wilde verhalen over wat aan de overkant [Het Binnenhof] wordt besproken. De onderhandelaars zijn op zoek naar 18 miljard euro, en het lokale bestuur lijkt een makkelijke prooi. Maar als het nieuwe kabinet nog een flinke schep uit het gemeentefonds neemt, komen de basisvoorzieningen in de stad in gevaar. Dan kan het onderwijs niet meer worden ontzien, komen er minder tramcontroleurs en zullen er ook minder straatvegers zijn.”

U zou de lokale lasten kunnen verhogen.

„We willen wel een aantrekkelijke woon- en werkstad blijven. We moeten de mensen niet wegjagen. Daarom gaat de onroerendezaakbelasting de komende twee jaar met 10 procent omlaag. En investeren we extra geld in onderwijs, infrastructuur en ‘schoon, heel en veilig’.”

Dat is een kwestie van prioriteiten verleggen?

„Dat doen we dus ook. Pijnlijke beslissingen zullen niet ongemerkt aan de Hagenaars voorbijgaan. De vierhonderd bouwprojecten in de stad waar de gemeente bij betrokken is, worden kritisch bekeken. We bezuinigen bijna 40 miljoen euro op de eigen organisatie. Een vergelijkbaar bedrag wordt gekort op subsidies, vooral aan kunst- en welzijnsinstellingen. Maar de speelruimte van de gemeente is beperkt. Op veel elementen uit de begroting, zoals de hoogte van de bijstand, hebben wij geen invloed. De gemeente zou meer eigen keuzes moeten kunnen maken. Er zou dus meer in plaats van minder geld naar de gemeenten moeten gaan.”

Verrassend, een lokaal bestuurder die pleit voor extra geld van de rijksoverheid.

„Ik wil niet alleen meer geld, maar ook meer taken. De jeugdzorg, de Wajong, de WW en grote delen van de AWBZ kunnen best bij de gemeenten neergelegd worden.”

Waarom is de gemeente daar beter toe in staat dan de provincie of de rijksoverheid?

„Neem de jeugdzorg, die nu in handen is van de provincie. Dat is echt een drama. Kinderen worden heen en weer geschoven tussen instanties, terwijl de eindeloze vergaderingen alleen maar gefrustreerde bestuurders opleveren. Een centraal loket in de wijk, onder verantwoordelijkheid van de gemeente, moet alle problemen in één keer aanpakken. Wij zorgen voor een betere en goedkopere jeugdzorg, met minder bureaucratie.”

Het is de vraag of kleinere gemeenten die extra taken aankunnen.

„Daarom moeten kleine gemeenten beter samenwerken of desnoods fuseren. Ik pleit voor grotere en krachtigere gemeenten en minder taken voor provincies. Sport- en cultuurbeleid, daar moet de provincie helemaal niet over willen gaan. Vooral in de Randstad is sprake van veel bestuurlijke drukte. Deze crisis moeten we aangrijpen om eindelijk eens fundamentele keuzes te maken over de inrichting van het openbare bestuur.”