Venetië was Tarantino's festival

Tarantino domineerde het festival in Venetië; tradities werden gebroken, en spektakel won het van ingetogenheid. Het kwam hem op kritiek te staan.

Regisseur Sofia Coppola won in Venetië de Gouden Leeuw voor haar film 'Somewhere': een droefkomisch inkijkje in de lege wereld van de roem. Foto AFP Winner of the Golden Lion for best film, US film director Sofia Coppola is surrounded by photographers following the awards ceremony of the 67th Venice film festival on September 11, 2010. AFP PHOTO / ALBERTO PIZZOLI AFP

Somewhere van Sofia Coppola die de Gouden Leeuw wint op het 67e filmfestival van Venetië. Een bijzondere oeuvreprijs voor Monte Hellman. En juryvoorzitter Quentin Tarantino die na afloop kritisch aan de tand werd gevoeld, zelfs uitgefloten.

Het script lag al klaar op de eerste dag in Venetië. Toen moest Tarantino zich al verdedigen tegen insinuaties van partijdigheid. Ex-vriendin Coppola in competitie, alsmede mentor Hellman, producer van zijn debuut Reservoir Dogs, en de Japanse cultheld Takehishi Miike. En veel aandacht voor het bloedige Machete van boezemvriend Rodriguez, voor zijn idool Johnny Woo, voor spaghettiwesterns en Aziatisch genrewerk: dit was Tarantino’s festival.

Maar aandacht voor genre en cult is al veel langer het kenmerk van Venetië onder directeur Marco Müller. En Tarantino beet vanaf dag één van zich af. Iedereen in de filmwereld heeft connecties, zei hij: die werken juist vaak tegen je als een juryvoorzitter bang is van favoritisme te worden beticht. Vriend of vijand, Tarantino ging voor goede films. „Heeft mijn moeder een goede film in de competitie dan zal ik daarvoor vechten.” Na de prijsuitreiking keerden de verwijten zaterdag terug. Vier Amerikaanse films bekroond, verweet een Chileense journalist hem – de Chileense kanshebber Post Mortem won niets. En de hoofdprijs voor zijn ex.

De Gouden Leeuw voor Somewhere was een unanieme keus, verweerde Tarantino zich. En dat is plausibel. In een sterk veld - Venetië overtrof de lauwe competitie van Cannes - zonder onbetwiste uitblinker is Somewhere zo’n film die niemand bovenaan heeft staan, maar waarin iedereen zich kan vinden. Somewhere biedt een droefkomisch inkijkje in de lege wereld van de roem die Hollywoodprinses Coppola al eerder toonde.

Dat Tarantino dit jaar de jury domineerde, staat wel buiten kijf. Aan conventies stoorde zijn jury zich niet. De gebruikelijke troostprijs voor een middelmatige Italiaanse productie bleef achterwege, spektakel won van ingetogenheid. Controversieel was de Zilveren Leeuw voor Balada triste de Trompeta van Álex de la Iglesia. De filmkritiek had moeite met de brute kracht van deze surrealistische horrorfilm waarin twee clowns met elk denkbaar wapentuig strijden om het hart van een sadomasochistische acrobate.

Tarantino brak na ruggespraak met festivaldirecteur Müller eveneens met de regel dat een bekroonde film geen prijs voor beste acteur of actrice krijgt: zo worden prijzen van oudsher breed uitgesmeerd en blijft iedereen tevreden. Essential Killing van de Poolse regisseur Jerzy Skolimowski kreeg én de Speciale Juryprijs, én de Volpi Cup voor beste acteur: Vincent Gallo als ontsnapte Talibaan in een Pools winterbos. Gallo nam de prijs niet zelf in ontvangst, Skolimowski, naar verluidt op de set vaak in conflict met deze prima donna, daagde hem uit hem te bedanken voor zijn prijs: „Vincent, waar ben je?”

Een andere verrassing was de Volpi Cup voor beste actrice voor Ariane Labed als sociaal en seksueel vervreemde dochter in de Griekse arthousefilm Attenberg. Voor die prijs was Natalie Portman getipt in de thriller Black Swan. Die moest het doen met de Mastrioanni-prijs voor jong talent voor de al 27-jarige Mila Kunis. Een ironische troostprijs, want Kunis speelt de grote rivale van Portman.