Van ijzersterk en moedig tot slapjes

In Nederland wilden weinig politici woorden vuil maken aan Wilders’ toespraak.

Hier een overzicht, plus de indrukken van acht bezoekers van Wilders’ toespraak.

De toespraak van Wilders, zaterdag bij Ground Zero in New York, heeft geen heftige reacties losgemaakt in Nederland. De meeste politici en maatschappelijke leiders wilden weinig woorden vuil maken aan de speech die van te voren druk bediscussieerd werd.

CDA-Eerste Kamerlid Hans Hillen, die als een van de eerste politici waarschuwde tegen de risico’s van de toespraak, interpreteerde de speech tijdens een uitzending van Nieuwsuur als een „uitgestoken hand”. Wilders zou met zijn gematigde toon aangeven dat het hem ernst is met de formatie.

„De speech was milder dan de toespraken die van we van Wilders kennen in binnen- en buitenland”, zei voorzitter René Danen van Nederland Bekent Kleur gisteren in een reactie. „Maar het bleef natuurlijk wel een anti-islamtoespraak waar we ons niet in kunnen vinden.”

Danen sprak zaterdag in Den Haag nog een demonstratie tegen Wilders toe. De betoging was onder meer gericht tegen het optreden van Wilders in New York, bij de herdenking van de aanslagen op 11 september, negen jaar geleden.

Max van Lingen van de Internationale Socialisten, die afgelopen zaterdag in Den Haag ook een toespraak hield, vindt dat Wilders mooi heeft gemanoeuvreerd. „Hij heeft geen stap teruggedaan en hij heeft CDA en VVD ook geen aanleiding gegeven om zich er tegen uit te spreken. Wilders speelt de laffe houding van die partijen in de kaart, die durven zich niet uit te spreken tegen racisme van Wilders.”

Ook reageerden veel politici op Twitter:

GroenLinks-leider Femke Halsema: „Nu ja, daar zullen ze in NYC nog lang over na praten. Ik ga zappen. Fijne avond!” En ook: „Toch een waanzinnige redenering: omdat je in een totalitair land als Saoedi-Arabië geen kerken/synagoges mag bouwen, dan hier ook niet.”

PvdA-Kamerlid Diederik Samsom: „De Wilders bij Koefnoen is een stuk leuker dan die bij Ground Zero.”

GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent: „Slappe teksten voor Geert zijn doen. Hij wil regeren en nu niet provoceren. Daar zijn we mooi klaar mee! Kans op knetterrechts neemt toe :-(”

SP-Kamerlid Renkse Leijten: „Ik ben al zo aan Wilders’ retoriek gewend dat ik vanavond niets nieuws heb gehoord. Zij ontnemen vrijheid, dus wij ontnemen dat.”

PvdA-fractievoorzitter Job Cohen liet bij monde van een woordvoerder weten Geert Wilders ‘weleens steviger te hebben gehoord’.

Mark Rutte zat tijdens Wilders’ speech te eten met vrienden. Een woordvoerster: „Mark Rutte heeft niet gekeken naar de speech van Geert Wilders, en heeft ook niet op andere manier kennis genomen van de inhoud van de speech.”

De speech lijkt de formatie niet te hebben geschaad. Vandaag biedt informateur Herman Tjeenk Willink koningin Beatrix op Paleis Huis ten Bosch zijn eindverslag aan.