Retour Den Haag-Brussel

Een debat minder voor Balkenende

Goed dat de Europese regeringsleiders in juni tijdens hun laatste top in Brussel niet al te uitbundig afscheid hebben genomen van Jan Peter Balkenende. Want de Nederlandse premier is komende donderdag opnieuw van de partij, wanneer de leiders van de 27 lidstaten van de EU elkaar tijdens een extra bijeenkomst treffen.

De gevolgen van een verkiezingsuitslag voor het landsbestuur laten in Nederland nu eenmaal iets langer op zich wachten dan in veel andere Europese landen. Neem de Britten. Die hadden vijf dagen na hun parlementsverkiezingen een nieuwe premier in Downing Street zitten. In Nederland is de kabinetsformatie dag 95 ingegaan. Optimistische schattingen gaan uit van oktober als maand waarin een opvolger van Balkenende op zijn vroegst zal aantreden. Dus is Balkenende er nog met Prinsjesdag, met een door koningin Beatrix uit te spreken Troonrede die onder zijn verantwoordelijkheid is opgesteld. Wachten op een nieuw kabinet was logischer geweest. Maar dat is in strijd met de grondwet, die voorschrijft dat op de derde dinsdag van september de begroting voor het nieuwe jaar moet worden ingediend. En dan houdt het ook op voor Balkenende. De Tweede Kamer zal naar alle waarschijnlijkheid deze week besluiten de algemene beschouwingen, het traditionele grote politieke debat, daags na Prinsjesdag te schrappen. (MK)

De corrigerende persvoorlichter

Het is een frustratie van iedere persvoorlichter: je probeert journalisten uit te leggen hoe iets in elkaar steekt, maar je ziet het verhaal totaal verkeerd terug in de krant of op het journaal. Voorlichters zullen in zo’n geval niet meer lijdzaam toezien. Die tijd is voorbij. De voorlichter slaat terug.

Vorige week gaven zowel de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) als de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie hun collega’s een demonstratie van het ‘proactief weerwoord bieden na onjuiste berichtgeving’. Enkele uren nadat de Volkskrant een artikel over de sloopplannen voor het koninklijke landgoed De Horsten had gepubliceerd, kwam de RVD met een opsomming van „opmerkingen en onjuistheden”. Het artikel werd voorzien van commentaar als „dit is onjuist” of „suggestief”. Na een item van RTL Nieuws over C2000, het communicatiesysteem voor de hulpverleningsdiensten, reageerde Binnenlandse Zaken door subtiel een oud persbericht „opnieuw onder de aandacht” te brengen. En na de eerste uitzending van het NCRV-programma Altijd Wat kwam Justitie met de mededeling dat hierin „onjuiste en ongefundeerde aantijgingen” waren gedaan „afkomstig van een aantal voormalige medewerkers die zijn ontslagen wegens integriteitsschendingen”.

Drie correcties in drie dagen. Een nieuwe communicatiestrategie? De voorlichters ontkennen. „Puur toeval.” (BR)

Van berouw is geen sprake bij de kiezer

Bij iedere opiniepeiling blijkt weer: geen stem is nog vanzelfsprekend. Zo ook in de laatste peiling van onderzoeksbureau Synovate. Als de Nederlander afgelopen donderdag naar de stembus mocht – quod non – dan zou de uitkomst alweer 25 zetels verschillen van de verkiezingsuitslag 9 juni jongstleden. Meest opvallende verandering? De PVV is de grootste, met 32 zetels.

Toch is nog iets anders te constateren dan de ‘volatiliteit van de kiezersmarkt’, zoals politicologen dat noemen. Want Synovate heeft voor deze krant ook gevraagd of kiezers spijt hebben van hun stem bij de afgelopen verkiezingen. Wat blijkt? Bijna niemand heeft spijt. Alleen onder CDA-stemmers blijkt sprake van enig berouw.

Wat is bijna niemand? Preciezer: van de Nederlanders die nu op een andere partij wil stemmen dan zij drie maanden geleden hebben gedaan, vindt minder dan een derde dat ze in juni verkeerd heeft gestemd. Kennelijk was een stem toen, in die omstandigheden, goed. Een stem nu is blijkbaar weer wat anders. Het rechtvaardigt de conclusie: hoe hard politici ook klagen over de wispelturigheid van het Nederlandse electoraat, het electoraat zelf zit er niet mee. Heeft Synovate hier weer een klein onderdeel blootgelegd van de veel waargenomen kloof tussen burgers en politici? (PvO)

Bijdragen: Mark Kranenburg, Pieter van Os, Barbara Rijlaarsdam