Fiets Fout is lang niet altijd Fiets Weg

Fiets fout = fiets weg blijkt ook de rechter bezig te houden. In het maandblad  Ars Aequi, diept de Groningse hoogleraar Leo Damen een zeldzame uitspraak op van een student die een gemeente tot teruggave van zijn in beslag genomen fiets dwong.

Ook krijgt hij zijn griffiegeld, maar liefst 373 euro, terug en mag hij schadevergoeding vragen. Daar had de (rechten?)student twee jaar procederen voor over. Hij won uiteindelijk bij de Raad van State in Den Haag, nadat hij bij de rechtbank Arnhem had verloren. De uitspraak is hier te vinden, onder LJ nummer 4174.

De gemeente Nijmegen had zijn fiets onder ´bestuursdwang´ in beslag genomen omdat de student die fout had neergezet. Namelijk in een ´loze ruimte´ tussen de fietsklemmen en de omheining van de stalling. De student had betoogd dat hij geen enkele vrije fietsklem had kunnen vinden. De gemeente vond echter dat zijn fiets fout stond en anderen kon hinderen. Maar vooral zou hij andere fietsers maar op verkeerde ideeën brengen: hé zo kan het ook. Althans zo verdedigde de gemeente zich bij de rechter. De geparkeerde fiets zelf zorgde niet voor bijzonder gevaar. Ook de doorgang in de stalling werd niet gehinderd. De student had foto´s meegenomen naar de zitting en die had de gemeente niet betwist.

Mocht de gemeente onder deze omstandigheden wel naar bestuursdwang grijpen, een bevoegdheid uit destijds art. 5:24 algemene bestuurswet, nu 5:31? Dat type beslissingen moet altijd op schrift worden gesteld (brief of formulier aan de foutparkeerder!) en de burger moet een termijn krijgen om de situatie te herstellen en zo gemeentelijk ingrijpen te voorkomen. Dat blijkt een´begunstigingstermijn´ te heten. Bij de fiets-fout acties heeft die termijn de vorm van een label of een sticker met de mededeling dat de fiets op korte termijn wordt weggehaald. De Nijmeegse foutparkeerder kreeg zo 15 minuten om z´n parkeergedrag te verbeteren.

Als de situatie spoedeisend is mag volgens de wet van die termijn worden afgezien. En als de haast zo groot is dat er ook geen tijd meer is voor een nette brief dan moet dat achteraf maar worden gedaan, en wel zo spoedig mogelijk. Voor fout geparkeerde fietsen gaat de rechter met deze constructie in het algemeen mee akkoord.

Maar uit de Nijmeegse zaak blijkt nu dat de wijze van parkeren ook een rol speelt. Bij een fout geparkeerde fiets die  niemand  in de weg stond mocht Nijmegen niet naar bestuursdwang en inbeslagname grijpen. Deze foute fiets kon niet spoedeisend zijn omdat omdat de gemeente immers aan de fiets een label had gehangen waarop de eigenaar een kwartier kreeg om z´n fiets zelf weg te halen.

Damen geeft in zijn artikel (alleen voor abonnees van Ars Aequi) een overzicht van álle fiets-fout jurisprudentie. Zowel in Amsterdam, Amersfoort als Groningen hebben fietsers het al opgenomen tegen hun gemeente, zo blijkt. Damen concludeert dat het inderdaad nogal inconsequent is om fietsers eerst een termijn te bieden om hun rijwiel weg te halen. En daarna gemeenten de bevoegdheid te geven bestuursdwang toe te passen omdat de situatie opeens zo dringend is dat er  niet gewacht kan worden. Onduidelijke wetgeving, die niet goed in elkaar zit, meent Damen. Wie er een paar honderd euro, een hoop tijd en de volharding om te (blijven) procederen voor over heeft, is dus niet kansloos.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.