Banken moeten meer geld in kas houden

Banken moeten in de toekomst ruim drie keer zoveel kapitaal aanhouden op hun balans als nu het geval is. Deze nieuwe regel zal uiterlijk eind 2019 volledig zijn ingevoerd.

Dat is het compromis dat centrale bankiers uit 27 landen gisteren in Basel bereikten. De nieuwe regels (‘Basel III’), die onder meer ook eisen stellen aan de kwaliteit van het kernkapitaal van banken, moeten een nieuwe crisis zoals die van 2007 en 2008 voorkomen.

Basel III verhoogt de kapitaalbuffer van banken van 2 procent nu naar 4,5 procent van de uitstaande beleggingen. Daar bovenop moeten banken nog een extra buffer opbouwen van 2,5 procent. Als het economisch tegenzit, moet de bank eerst die buffer ‘opeten’. Als deze extra buffer daalt, mag een bank geen dividend uitkeren, eigen aandelen inkopen of bonussen uitkeren.

Onder andere Groot-Brittannië en de Verenigde Staten hadden voor nog hogere buffers gepleit, terwijl met name Duitsland liever lagere buffers had gezien. Om Duitsland tegemoet te komen is de periode waarin de nieuwe regels worden ingevoerd iets verlengd ten opzichte van de oorspronkelijke plannen. Het hele pakket, inclusief nieuwe eisen aan de hoeveelheid geld die een bank aan moet houden om aan zijn kort- en langlopende verplichten te kunnen voldoen, zal eind 2019 van kracht zijn.

De nieuwe regels zullen naar verwachting in november op de G20-top in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul politiek worden goedgekeurd. Daarna is het aan de individuele landen om de nieuwe bankenregels op nationaal niveau vast te leggen in wetgeving.

De verwachting is dat banken de komende jaren veel van hun winsten moeten gaan inhouden om aan de nieuwe eisen te voldoen. Ook zullen banken speciale aandelenemissies doen om hun kapitaalbuffers op te bouwen. Deutsche Bank bevestigde dit weekend een emissie van 9,8 miljard euro te doen, anticiperend op de nieuwe kapitaaleisen die ‘Basel’ stelt.

Voorzitter Nout Wellink van het Basels Comité van Bankentoezichthouders, dat de regels bedacht, is tevreden met het resultaat. „Het is een substantieel pakket”, zegt hij. De macro-economische effecten vallen volgens hem mee. „Voor elke procentpunt extra kapitaal zal de economie jaarlijks 0,05 procentpunt minder hard groeien.” Dat is veel minder dan de banken zelf suggereerden in hun berekeningen over de effecten van Basel III. „Op termijn zijn de effecten op de economie zelfs positief, omdat er minder kans is op een crisis”, zegt Wellink.

Desgevraagd erkent Wellink dat het Basels Comité liever een korte invoeringsperiode had gehad dan tot 2019. „Maar er gaat nu heel veel veranderen voor de banken. De prijs die we daarvoor betalen is dat het langzaam ingevoerd wordt”, zegt hij.