Olifant is bang voor

Illustraties Irene Goede

Natuur beschermen is mooi. In Kenia zijn olifanten goed tegen stropers beschermd. Maar nu moet de natuur haast weer tegen de olifanten beschermd worden, want ze eten alles op. Op één wonderlijke boom op de savanne na: de mierenboom.

De mierenboom is een acacia waarin het echt kan krioelen van de mieren. De mieren krijgen nectar van de boom. En woonruimte: holle zwellingen aan de takken, waarin het gezellig wonen is. Het is niet helemaal gratis. De boom wil er wat voor terug: bescherming tegen belagers die aan de takken vreten.

Het is een mooi voorbeeld van ‘symbiose’ – dieren of planten die samenleven met voordelen voor allebei de soorten. Harmonie en geluk alom? Nee, want voor de belagers van de boom is het natuurlijk weer jammer. Zoals olifanten.

Olifanten mijden deze bomen vaak. En op plaatsen met veel olifanten die alles slopen, zijn dit de enige bomen die over blijven. Zijn ze minder lekker? Nee. Als je de mieren er af jaagt, met rook en vuur, dan staan de olifanten binnen de kortste keren rond de acacia te dringen. En als je de mieren neerzet op andere acaciasoorten die olifanten vaak met schors en al eten, dan blijven die bomen opeens ongemoeid. Dat ontdekten Amerikaanse biologen in Kenia.

Ook dikhuiden hebben een gevoelige huid. Zeker aan de onderzijde van hun slurf en aan de tip. En de binnenkant is al helemaal gevoelig. Als daar mieren kriebelen en voor pijnlijke beten zorgen..., je kunt je het zo voorstellen, al heb je zelf geen slurf. Olifanten plukken bladeren heel precies, tussen de gemene stevige stekels van de acacia door. Maar ook nog mieren erbij – nee.

Superlichtgewicht verslaat dus zwaargewicht. Iedereen dacht altijd dat mieren vooral tegen andere kleine dieren ten strijde trokken. Maar nee, ze pakken ook olifanten mee, en die zijn een slagje groter. Zo groot, dat iedereen het werk van de mieren over het hoofd zag. Frans van der Helm