nrc.nl/eurocrisis

Eindelijk lof voor crisisaanpak EU

Het is opmerkelijk maar waar: de Europese Unie wordt eens geprezen voor haar voortvarendheid. En wel met haar beleid om de verkoop van securitisaties (het opknippen, verpakken en doorverkopen van kredieten) beter te reguleren. Dat schreef het kritische Amerikaanse weblog Naked Capital deze week. Beleggers mogen de securitisaties alleen nog kopen als ze kunnen aantonen dat ze ze begrijpen. Klinkt logisch, maar in de kredietcrisis bleken ze allemaal rommel gekocht te hebben waarvan ze geen idee hadden wat het voorstelde. De verpakkers en bundelaars zullen veel beter moeten documenteren wat ze verkopen, dat is een logisch voortvloeisel van de maatregel. Bovendien moeten de samenstellers/verkopers van het product 5 procent ervan zelf in eigendom houden. Zodat ze zelf ook risico lopen.

Niet dat de markt voor securitisaties alweer een hoge vlucht neemt in Europa zelf. Sterker nog, ze ligt eigenlijk nog bijna overal plat. Niet omdat investeerders ze nog steeds niet zouden willen kopen, maar omdat banken ze nog niet durven te slijten. Dat bleek althans uit een onderzoek van een in deze markt gespecialiseerd adviesbureau kort voor de zomer. Uitzondering zijn Nederlandse banken en verzekeraars. Aegon, Rabo-dochter Obvion en Friesland Bank maakten deze week bekend pakketjes weg te willen zetten. Nadat Delta Lloyd eind 2009 de eerste was, zijn ook onder meer Fortis Nederland, NIBC en SNS Reaal dit jaar al actief geweest met het doorverkopen van hypothekenbundeltjes. Zowel van huizen als van commercieel vastgoed. Plain vanilla, heten deze producten. Dus in het geheel niet zo complex als de producten die zo’n belangrijke rol in de kredietcrisis speelden, maar – zelfs zonder de nieuwe regels – goed te begrijpen voor de belegger. Nederland als voortrekker dus in Europa.

De voortvarendheid van de Europeanen wil niet zeggen dat ze met alle hervormingen haast willen maken. Neem de Basel III-voorstellen, waarvoor de centrale bankiers weer bij elkaar zijn. De Duitsers dringen aan op vertraging, meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung. De strakkere kapitaalseisen zijn voor de Duitse banken niet binnen vijf tot acht jaar haalbaar, vinden ze. En dus dringt de Duitse vereniging van banken nu al aan op een implementatieperiode van acht tot tien jaar. De Duitse regering luistert daarnaar en houdt daarmee de onderhandelingen in Basel op.

Zo schiet het natuurlijk nooit op met de hervormingen van de financiële sector. Zeker niet omdat deze zomer, toen concepten werden gepubliceerd ter discussie, toch al werd gezegd dat de voorstellen niet ver genoeg gingen. Een beetje veiliger, oké, daar wordt aan meegewerkt. Maar als het de eigen groei te veel gaat beperken, wordt gepiept. En gezegd dat het de kredietverstrekking zal belemmeren. Moeten de Nederlanders die Duitse banken dan toch maar eens een lesje securitiseren gaan geven? (DvL)

De rooskleurige staat van Europa

Naar Amerikaans voorbeeld mocht voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie deze week een ‘staat van de unie’-toespraak houden. Barroso sprak het Europees Parlement toe en stak een bijzonder positief verhaal af over de Europese economie.

Volgens Barroso zijn de economische vooruitzichten in de EU vandaag beter dan een jaar geleden. Volgens de officiële groeiprognoses klopt dat, maar het is niet zo dat het herstel kruissnelheid bereikt, zoals de Portugees het noemt.

Het herstel in de VS hapert (zie de werkloosheidcijfers van vorige week) en dat kan de groei van de Europese economie beïnvloeden. Deze week bleek ook dat Duitsland in juli minder goederen exporteerde dan in juni. Bovendien doen de economieën van de Zuid-Europese landen het helemaal niet zo goed. Griekenland is in recessie en obligatiebelegger Pimco zei deze week dat het nog steeds serieus rekening houdt met een faillissement van het land. Italië en Portugal groeien nauwelijks en de rente die de landen op staatsobligaties betalen, lopen weer hoog op, vergeleken met Duitsland. Dat is een teken dat financiële markten ook niet heel veel vertrouwen hebben in de Zuid-Europese landen.

Barroso zei ook dat het tijd is de sociale markteconomieën te moderniseren. Het mag dan wel tijd zijn, dat betekent nog niet dat Europa er rijp voor is. Op de dag dat Barroso de rede uitsprak, waren er stakingen in het VK en Frankrijk tegen hervormingen. Eind deze maand gaan Spanjaarden de straat op. Hervormingen mogen wel noodzakelijk zijn en Barroso mag het wel willen, politici moeten het nog wel aandurven.

Barroso stelde ook dat de EU actie heeft ondernomen om de transparantie te vergroten. Als voorbeeld gaf de voorzitter het publiceren van de stresstests eind juli.

Deze week toonde de Wall Street Journal mooi aan hoe banken niet hun totale blootstelling aan staatsobligaties hebben opgegeven. Uit cijfers van de Bank voor Internationale Betalingen bleek dat Europese banken veel meer staatsobligaties bezitten (zie grafiek). Na publicatie van het artikel daalden de koersen van Europese banken. (MG)

Discussieer over deze onderwerpen op nrc.nl/eurocrisis