Nationale sportpas in gevaar

De nationale sportpas is in vijf jaar geen succes geworden. Faillissement is niet uitgesloten. „De pas dreigt om politieke redenen te verdwijnen. Zonde.”

Blijft de nationale sportpas nu wel of niet bestaan? Daarover wordt later deze maand besloten. Nadat sportkoepel NOC*NSF zich als grootste van twee aandeelhouders uit het project heeft teruggetrokken, mikt het Amsterdamse adviesbureau Davinci, de andere aandeelhouder, nog op een doorstart met een nieuwe partner. De vervanger voor NOC*NSF moet voor 1 oktober a.s. gevonden worden, anders lijkt een faillissement onvermijdelijk. In dat geval zal er bij elkaar sprake zijn van een schadepost van vier miljoen euro.

Voor NOC*NSF is de in 2005 mede op haar initiatief geïntroduceerde sportpas een batenloze investering geweest. Tijd om er uit te stappen, voordat de verliespost van 2.461.000 euro nog verder oploopt, vindt het bestuur, daartoe aangezet door een kritische opstelling van de bonden. Die rigoureuze stap heeft NOC*NSF ook genomen uit gebrek aan vertrouwen in een toekomst van de sportpas, die na vijf jaar 400.000 deelnemers telt in plaats van de beoogde 800.000.

Een aantal bonden had ook moeite met de rol van voormalig algemeen directeur Theo Fledderus, die commissaris is bij Davinci. Dat werd als een ongewenste verstrengeling van belangen gezien, temeer doordat Davinci betaalde opdrachten van NOC*NSF bleef uitvoeren. „Vanaf het moment dat Fledderus commissaris werd, moesten de opdrachten door de toenmalige directeur Sport, Marcel Sturkenboom, worden afgetekend”, zegt Alwin van Dijk, directeur van Davinci, die bestrijdt dat Fledderus’ dubbelfunctie zijn bedrijf heeft bevoordeeld. Sturkenboom op zijn beurt ontkent stellig dat zoiets ooit gebeurd is.

Nadat NOC*NSF voor een startkapitaal van 717.000 euro had gezorgd, later nog eens 500.000 euro uit het Lottofonds had gedoneerd, voor 1.2 miljoen euro aan diensten (zoals administratie leden, verzenden passen, red.) had verleend en zich garant had gesteld voor een banklening van 250.000 euro had de financiële loyaliteit een grens bereikt. Met instemming van de bonden, die bovendien vinden dat NOC*NSF minder commercieel moet opereren, besloot de sportkoepel per 1 januari 2011 te stoppen met de sportpas.

Tot onbegrip van Davinci, die 900.000 euro in het project heeft geïnvesteerd en zich niet bij de ondergang van de pas wil neerleggen, maar wil redden wat er te redden valt. „Omdat er in 2008 en 2009 operationeel winst is gemaakt; er was een positieve cashflow. Ik zie nog kansen”, zegt directeur Van Dijk. „Nu dreigt de pas om politieke redenen te verdwijnen, dat is zonde. Wij hebben er aan verloren, maar ook de bonden hebben nog veel verborgen geld in het project zitten.”

De tegenvallende resultaten schrijft Van Dijk onder meer toe aan het geringe aantal spaarpartners. „Wij stapten in het project in de verwachting dat het aantal deelnemende bedrijven zou verdubbelen. Maar dat gebeurde niet. Sterker, oliemaatschappij Total trok zich terug. We zijn naïef geweest. Later begreep ik van een voormalige Airmiles-directeur, dat zo’n pas na vier à vijf jaar rendeert, onder meer omdat de vervallen tegoeden van vergeetachtige spaarders zichtbaar worden.”

Van Dijk ziet mogelijkheden voor een doorstart, een mening die wordt gedeeld door Reinier Kole, interim bestuurder van de Nationale Sportpas BV, dat het beheer over de sportpas voert. Die meldt in onderhandeling te zijn met een serieuze partner over de overname van de 72 procent aan aandelen van NOC*NSF, waarvan de waarde geheim blijft. Kole: „De kandidaat waarmee we in gesprek zijn is solvabel en bekend met een spaarpas. Ik verwacht dat het goed komt.”

Dat zal dan binnen een maand moeten gebeuren, want 1 oktober is voor bonden de deadline om per 1 januari 2011 medewerking aan de nationale sportpas op te zeggen. De tijd begint te dringen, vooral voor de bonden die de spaarpas ook als ledenpas gebruiken. De tafeltennisbond NTTB is er daar één van. Directeur Frank Berteling: „Bij een faillissement heeft onze bond een groot probleem. We denken eraan in dat geval of zelf of met andere bonden een ledenpas te ontwikkelen. Ons belang is simpel: we moeten een goede ledenpas hebben, niet noodzakelijkerwijs in combinatie met een spaarsysteem; dat is alleen een meerwaarde.”

Bij liquidatie van de sportpas blijven de pashouders recht houden op hun spaartegoeden, die volgens Davinci-directeur Van Dijk voor bijna twee miljoen euro zijn gegarandeerd bij de afzonderlijke Stichting Spaartegoeden.

Een eventuele voortzetting van de nationale sportpas kan ook afhangen van de opstelling van de voetbalbond (KNVB), met 1,2 miljoen leden een interessante partner. Ter vergelijking: de twintig andere bonden vertegenwoordigen zo’n 1 miljoen leden. Volgens bestuurder Kole van NSP BV is de KNVB bereid mee te werken. Dat bevestig Ruud Bruijnis, directeur Amateurvoetbal, zij het dat hij dan wel „goede retailers en investeerders wil zien.” Want dat is ook een probleem van de nationale sportpas: het ontbreekt aan hoogwaardige bedrijven van het niveau Albert Heijn of Shell, beide bijvoorbeeld partners van Airmiles.