DEBAT VAN DE WEEK

Sex, bugs and video tapes: the private lifes of public figures deserve more protection from the press. Door: Intelligence Squared, Cadogan Hall, London, 7 september.

Persvrijheid en moreel verval

De organisatie had zich geen beter moment voor een debat over privacy en persvrijheid kunnen wensen. Deze week stonden de Britse kranten vol met drie schandalen. Eén rond de perschef van de conservatieve premier James Cameron, Andy Coulson, oud-hoofdredacteur van News of the World. Het tweede rond voetballer Wayne Rooney, die zijn zwangere vrouw zou hebben bedrogen met een prostituee en het derde rond de Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague die een homoseksuele relatie zou hebben met een 25-jarige assistent. Hague voelde zich vervolgens genoodzaakt te verklaren dat hij (49) en zijn vrouw een sterke kinderwens hebben, maar dat zij zijn getroffen door meerdere miskramen.

Hoewel de drie zaken veel van elkaar verschillen, zijn ze illustratief voor de omgang van Britse media met publieke figuren. Tabloidkranten speuren permanent naar sappige privédetails van beroemdheden en politici en schromen niet die groots te publiceren.

Max Mosley, voormalig voorzitter van de internationale automobielfederatie (FIA), was een gerespecteerd man totdat News of the World een video publiceerde waarin Mosley te zien was in een sadomasochistische orgie met vijf prostituees, een „ziekelijke nazi-orgie” concludeerde de krant. Mosley ontkende de orgie niet, maar streed wel tegen publicatie van de videotape omdat deze op grove wijze inbreuk maken op zijn privacy. Hij won en News of the World moest 60.000 pond betalen.

Maar Mosley’s gevecht gaat verder. In een volle schouwburgzaal in midden-Londen pleit hij voor meer waarborgen tegen ranzige tabloids. Zijn voorstel: laat een rechter beslissen over de publicatie van privé-informatie in plaats van „vunzige hoofdredacteuren”. Het klinkt sympathiek: wie kan er beter dan een onafhankelijke rechter een afweging maken tussen het recht op privacy en persvrijheid? Als die keus aan een belanghebbende hoofdredacteur wordt gelaten, weegt privacy automatisch een stuk minder.

Onzin en gevaarlijk, werpt historicus en schrijver Tom Bower tegen. Rijke en machtige mensen ontlenen hun reputatie aan onze aanbidding, dus de waarheid over hun privéleven is in ons belang. Mensen die ons beïnvloeden moeten permanent gecontroleerd worden. Als oud-premier Gordon Brown een seksorgie had gehad met twee prostituees (de zuinige Schot zou het niet zo breed laten hangen als Mosley, grapt Bower) had het publiek het recht om dat te weten. Dat koos hem immers mede vanwege zijn morele opvattingen.

Hoogleraar recht Ken Macdonald waarschuwt ook: het voorstel kan leiden tot meer censuur. Wat volgt is een ongemakkelijke discussie met het publiek. Waar ligt de grens? Hoe bescherm je het privéleven van publieke figuren tegen onsmakelijke aanvallen? Helemaal als het in 80 procent van de privacyzaken over seks gaat, zoals advocaat Rahel Atkins stelt. Een vrouw uit het publiek vraagt zich af of er sprake is van selectieve verontwaardiging als gedrag van politici moreel veroordeeld wordt, terwijl iedereen vreemdgaat. En, wat is het nut, vraagt een ander. „De roddels over Rooney’s prostitueebezoek maken ons slechts depressief over de maatschappij waar we in leven.” En toch zijn de meeste bezoekers tegen het voorstel van Mosley. En terecht: persvrijheid behoort tot de fundamenten van de democratie. Al lijkt zij ook verworden tot een dekmantel voor moreel verval.

Huib Modderkolk