De man die sprong

Wie was de ‘vallende man’ op die beroemde foto van de Twin Towers na de aanslag op 11 september 2001? Op internet een reportage met een zoektocht naar zijn identiteit.

Het is een van de meest gruwelijke facetten van de ondergang van de Twin Towers: een groot aantal mensen zat in de val boven de verdiepingen waar de vliegtuigen waren binnengevlogen. Ze verdrongen zich voor de gaten in de torens, op zoek naar redding of in ieder geval lucht. Naar schatting tweehonderd mensen sprongen, liever dan te worden geroosterd.

Fotograaf Richard Drew van persbureau Associated Press was aanwezig en maakte opnamen. Ook van vallende mensen. „It’s what I do.” Tv-camera’s deden hetzelfde, maar weinig stations durfden het aan de beelden uit te zenden. Ze waren te aangrijpend. De documentaire The Falling Man uit 2006 vermoedt bovendien een stilzwijgend akkoord bij de media, dat beelden van heroïsche brandweerlieden de voorkeur hadden boven nadruk op narigheid.

Een van Drews foto’s werd desondanks een icoon van de gebeurtenis. Een man hangt tussen hemel en aarde, ondersteboven. Een deel van de achtergrond is extra licht, waardoor zijn gestalte haarscherp uitkomt. Hij is stijlvol gekleed: licht overhemd, donkere broek en schoenen. De stand van zijn lichaam lijkt merkwaardig ontspannen; het is een houding waarin iemand zou kunnen slapen. Er gaat rust uit van de foto. Geen rook of vuur te zien, alleen de abstracte arcering van de toren.

Kranten die de foto plaatsten, waaronder The New York Times, kregen de wind van voren van hun lezers. Die vonden het inderdaad niet prettig om te zien.

Wie nu ‘falling man’ googlet, komt via Wikipedia vrijwel direct bij dit beeld uit. In tientallen uitsnedes staat het op internet.

De genoemde documentaire gaat over de speurtocht naar de identiteit van de man, waar verschillende journalisten zich mee hebben beziggehouden.

Onkies? Dat vond zeker de familie van Norberto Hernandez, een kok uit het restaurant bovenin het WTC, die aanvankelijk werd aangewezen als de vallende man.

Het gezin Hernandez (drie dochters) wist zeker dat Norberto dit nooit zou doen; dat het voor hem verraad aan zijn gezin zou betekenen. Een andere nabestaande, Richard Pecorella, zocht zelf langdurig op internet, net zolang tot hij ervan overtuigd was dat hij beelden van zijn verloofde Karen Juday had gevonden. Op één foto staat ze te midden van lotgenoten en kijkt ze de afgrond in. Op een andere is ze onderweg naar beneden, een vallende vrouw, in een houding die aan een schoonspringster doet denken. Pecorella vindt het niet pijnlijk om te weten. „Het niet weten was pijnlijker. Het was een dappere beslissing.”

Het gezin Hernandez had gelijk. Richard Drew had nog elf foto’s van deze ene man. De meeste drukten trouwens geen rust uit, maar paniek. Op de laatste foto’s was een oranje T-shirt zichtbaar dat Norberto Hernandez helemaal niet had.

Nu wordt aangenomen dat de vallende man Jonathan Briley is, een geluidstechnicus en collega van Hernandez. Zeker is dat niet.

Na al dat spitten trekt de film een nogal schijnheilige conclusie: „De kracht van het beeld lag niet in het feit dat de man geïdentificeerd kon worden, maar dat dat niet kon.”

Een van de laatste shots is een videofragment waarbij we iemand zien vallen, in slow motion, zeventien huiveringwekkende seconden lang. Donkere broek, licht overhemd. En je kunt het niet helpen je af te vragen: is deze vallende man the Falling Man?

The Falling Man en vier andere documentaires over 9/11 zijn te zien via videovolt.net