Verzadiging

Een lang niet uitverkochte Kuip, dat was lang geleden. In de moderne geschiedenis trok het Nederlands elftal altijd volle stadions. Vermaarde of fletse tegenstander, spannend of mat perspectief: een oranje meute bezette de tribunes tot de laatste plek. Deze week zagen we ineens een kentering. Van de 50.000 plaatsen in de Kuip bleven er 20.000 leeg. Wat nu? In een overigens meeslepende uitzending van Studio Voetbal zocht Oranjes perschef Kees Jansma naar verklaringen. De mensen zouden niet gewend zijn aan dinsdagavond als voetbalavond. De tegenstander Finland sprak niet aan. En, vooral, tv-kijkers worden tegenwoordig ‘overvoerd’ met voetbal: de halflege Kuip was het gevolg van verzadiging. Minder voetbal op tv en de stadions lopen weer vol, leek de redenering.

Het zette aan het denken. De overvoering van Jansma is geen nieuwe ontwikkeling. Al sinds de jaren negentig daalt een regen van voetbal op ons neer. Van september tot mei rijgen Europese clubwedstrijden en interlands zich aaneen – en het gekke is: evengoed trekken de mensen naar de stadions. Op praktisch alle dagen van de week, dus ook op dinsdag. Veel voetbal op tv en hoge kijkcijfers konden de bouw van extra tribunes niet verhinderen. Het is waar, zelfs wedstrijden om de KNVB-beker worden integraal uitgezonden, wat de regen van soms matig voetbal nog dichter heeft gemaakt. Maar daar is RTL7 alweer drie jaar geleden mee begonnen en al die tijd had Oranje daar geen last van. Nu ineens wel? Ja, klinkt het dan, na zo’n WK hebben de mensen er even genoeg van. Ook niet waar. Deze eeuw – de eeuw van de overvoering – had Nederland steeds de ‘pech’ dat het vlak na een eindronde thuis speelde tegen niet aansprekende landen. De mensen vonden dat helemaal niet erg. In 2000 (Ierland, volle Kuip), 2002 (Wit-Rusland, vol Philips Stadion), 2004 (Tsjechië, volle Arena), 2006 (Wit-Rusland, vol Philips Stadion) en 2008 (IJsland, volle Kuip) was het carnaval tot in de nok.

Deze keer zou je, gezien de successen in Zuid-Afrika, juist een bovenmatige trek naar de Kuip hebben verwacht van de ‘hondstrouwe’ Oranjefans. De hereniging met de zilveren helden, daar wilde je toch bij zijn? Kennelijk niet. De enige nieuwe trend die ik kan bedenken is het calculerende spel van Oranje. In het tijdperk-Van Marwijk staat alles vooraf al zo’n beetje vast. Opstelling (geen risico’s!) en uitvoering (bij de les blijven!) kun je van tevoren uittekenen. Net als de wissels – vraag maar aan Rafael van der Vaart. Nederland-Finland beloofde een kleine overwinning zonder spektakel te worden en dat werd het ook. Wie zich verheugt op de volgende kleine overwinning zonder spektakel hoeft zich niet te haasten. Voor Nederland-Zweden op dinsdag 12 oktober zijn nog volop kaarten beschikbaar.