Kijk echt met andermans ogen op festival Gogbot

CREW, 'W (Double U)'

Wist u dat het mogelijk is om via de tong te zien? In 2007 zag ik het sensationele YouTube-filmpje Blind Learn to See with Tongue. Een Amerikaans nieuwsitem toont hoe een blinde man via zijn tong kan leren zien. De daarvoor gebruikte techniek heet Brainport en werkt als volgt: een camera bevestigd op het voorhoofd van de blinde stuurt elektrische impulsen naar een plastic lapje ter grootte van een plat luciferdoosje dat in de mond wordt geplaatst. Door oefening kan de blinde deze impulsen, prikkels op zijn tong, leren interpreteren en omzetten in beeld. Stel je een soort grove pixels voor die voelbaar zijn op het tongoppervlak en zo de omtrek van bijvoorbeeld een deur ‘voelbaar’ maken. Iedereen kan na even oefenen via zijn tong zien of iets rond of rechthoekig is.

Aan Brainport moest ik denken toen ik las dat de theatergroep CREW een van de festivalactiviteiten van GOGBOT verzorgd. GOGBOT is een kunst- en technologiefestival dat jaarlijks in Enschede plaats vindt. In het verleden heb ik eens een indringende voorstelling van CREW ‘ervaren’ die voor één bezoeker per keer werd uitgevoerd. Ik verloor mijn ruimtelijke oriëntatie door in een machine zachtjes achterover te vallen, kreeg een helm op waarin (video)beelden gemengd met realtime camerabeelden te zien waren. Vervolgens ging ik onhandig, met helm op, aan de wandel en kwam terecht in een droom of een spel maar dan wel met een fysieke component: een lichaam dat zich af en toe stoot, geluid waarvan je opveert.

Dit jaar laat CREW het project W zien (Double U), waarin de bezoeker door de ogen van een medebezoeker de wereld waarneemt en vice versa. Beide bezoekers wandelen met een helm met daarop een camera en aan de binnenkant een beeldscherm een half uur rond door straten en gangen.

Ook hier mengen de Crewleden verschillende werkelijkheden waardoor de zintuigen op scherp komen te staan. Via de GOGBOTwebsite kun je reserveren.

Dit Enschedese kunst- en technologiefestival biedt ook dit jaar een scala aan kunstwerken, die op meerdere locaties, op loopafstand van het terrein rond de Grote Kerk, te bezichtigen zijn. De website geeft een goed overzicht. Er is vooral veel elektronische kunst te zien zoals een jurk van intelligent materiaal dat van kleur kan veranderen, maar ook een interactieve burka; en een installatie met vissen die via elektrische signalen geluid maken.

Wilt u liever thuis GOGBOT bezoeken, er is ook online kunst te zien. Duo JODI maakte een variant op Googlemaps waarin in een plezierige wirwar kaartsymbolen over het scherm dansen, al naar gelang hoe de gebruiker de parameters verandert. Ook beleefde ik plezier door te spelen met Sound Toy van Gijs Giekes, een online muziekmachine. Door symbolen aan te klikken en te verslepen laat je monden geluiden voortbrengen, handen klappen en ballen stuiteren.

Tenslotte wilde ik weten hoe het in 2010 met Brainport staat. Soldaat Craig Lundberg, blind geworden van een granaat in Irak, kan inmiddels met een hippe zwarte bril waarop een camera is geplaatst, grote letters lezen via zijn tong.

Zie voor meer info de website van het festival: gogbot.nl