Kerncentrales Borssele inzet van een steekspel

Een Nederlands bedrijfje wil een nieuwe kerncentrale bouwen. Maar achter de schermen speelt het Duitse energiebedrijf RWE een rol.

In Borssele staat een kerncentrale. De vraag na afgelopen dinsdag is: hoeveel komen er nog bij? Het bedrijf Energy Resources Holding (ERH) uit Den Bosch stelde het ministerie van VROM eerder deze week op de hoogte dat het een nieuwe kerncentrale wil bouwen. Soortgelijke plannen had het Zeeuwse nutsbedrijf Delta vorig jaar juni al bekendgemaakt.

Komen er dan zomaar twee nieuwe kerncentrales bij in Borssele? Kan dat? Hoe serieus zijn Delta en ERH? Hoe zit het?

Achter de aankondigingen van ERH en Delta gaat een strategisch steekspel schuil, tussen Delta en het Duitse energiebedrijf RWE.

RWE en Delta kregen vorig jaar een conflict, toen RWE aankondigde het Nederlandse Essent te willen overnemen. Het Duitse concern was in de veronderstelling dat het daarbij ook het belang van Essent in EPZ, de eigenaar van de kerncentrale in Borssele, in handen zou krijgen. Maar Delta, dat net als Essent voor de helft eigenaar is van EPZ, ging dwars liggen. In de wandelgangen heette het dat Delta zelf de aandelen van Essent in EPZ graag wilde overnemen – de exploitatiekosten van een reeds gebouwde kerncentrale zijn laag vergeleken met een kolen- of gascentrale, en leveren aantrekkelijke winsten op.

Delta beriep zich op de statuten van EPZ, waarin staat dat de aandelen in publieke handen moeten blijven. De zaak kwam voor de rechter, twee keer. Beide keren kreeg Delta gelijk. Het belang van Essent in EPZ bleef bij de publieke aandeelhouders – zes provincies en 140 gemeenten. RWE verlaagde het overnamebedrag met bijna een miljard euro. Naar verluidt tot frustratie van de publieke aandeelhouders van Essent, die het EPZ-belang graag te gelde hadden gemaakt.

Tijdens het overnameproces liet RWE ook weten geïnteresseerd te zijn in een nieuwe kerncentrale in Nederland. Die kon wellicht samen met Delta worden gebouwd. Het Zeeuwse bedrijf had immers eerder al aangekondigd plannen in die richting te hebben.

Weer werkte Delta niet mee. Toen het bedrijf vorig jaar juni de startnotitie voor de bouw van een nieuwe kerncentrale indiende, gaf het bedrijf toe voor de financiering een kapitaalkrachtige buitenlandse partner te zoeken. Volgens ingewijden had echter niet RWE de voorkeur. De naam van het Franse EDF viel vaak. Met dat bedrijf was Delta al bezig de Sloecentrale in Vlissingen te bouwen. Eind vorig jaar ging deze gascentrale in bedrijf.

RWE heeft nu een alternatieve route gekozen. Via ERH. Alhoewel het bedrijfje uit Den Bosch dat zelf ontkent. Volgens een woordvoerder komt het initiatief om een startnotitie in te dienen, en een kerncentrale te willen bouwen, uit eigen koker. Ingewijden beweren echter anders. Bij ERH werken vijftien mensen, zo goed als allemaal afkomstig van Essent. Bovendien heeft RWE begin vorig jaar aan de toenmalige publieke aandeelhouders van Essent beloofd dat ze een premie zouden krijgen zodra de vergunningen voor een nieuwe kerncentrale in Borssele binnen zijn. Die aandeelhouders zijn geen eigenaar meer van Essent, maar nog wel van ERH. RWE zou ook al contracten klaar hebben liggen om stroom af te gaan nemen voor tientallen jaren.

RWE had zelf ook een startnotitie kunnen indienen, maar loopt dan het risico als Duitse ‘indringer’ op de Nederlandse markt op veel weerstand te stuiten. Het is slimmer de kastanjes uit het vuur te laten halen door een Nederlands bedrijf, met publieke aandeelhouders.

Dus komen er wellicht twee nieuwe kerncentrales. Die van Delta, misschien samen met EDF. En die van ERH, hoogstwaarschijnlijk samen met RWE.

Het politieke tij hebben ze in ieder geval mee. Een eventueel kabinet van VVD en CDA, met gedoogsteun van PVV, is voorstander van kernenergie.