Wetenschap kort

Chimpansees kunnen nu ook al een valstrik onschadelijk maken

Door een onzer redacteuren

rotterdam. En weer kunnen chimpansees iets wat niet van hen gedacht werd: in Bossou, Guinee, kunnen ze strikken onschadelijk maken. Onderzoekers hebben gezien hoe chimpmannetjes in Bossou ten minste twee maal een strik onschadelijk maakten door er hard aan te schudden. En vier andere keren toonden ze bijzondere belangstelling voor een strik die ze goed bekeken, maar het schudden aan de stok of het spantouwtje had daarbij geen effect. Alle keren vermeden ze nauwkeurig om de strik zelf aan te raken, schrijven de Japanse primatologen Gaku Ohashi en Tetsuro Matsuzawa in een artikel dat het vakblad Primates onlangs online zette. Overal in Afrika zijn de strikken van ijzerdraad (opgehangen aan een gebogen en lichtjes vastgebonden tak) een groot probleem. In sommige chimpgroepen heeft meer dan de helft van de mannen wel een of andere verwonding die door een strik veroorzaakt is. Maar in Bossou veel minder – slechts twee van de in totaal 56 chimpansees van de groep hebben een strikwond. De primatologen vermoeden dat een Bossouchimp ooit heeft ontdekt hoe de strikken onschadelijk zijn te maken en dat die kennis wordt doorgegeven in de groep.

Meting aan ijskappen nog onnauwkeurig

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Het schatten van het ijsverlies aan de Zuidpool en op Groenland aan de hand van veranderingen van het aardse zwaartekrachtveld blijkt gecompliceerder dan gedacht. Eerdere uitkomsten zijn flink naar beneden bijgesteld. Onderzoekers in de VS en van de TU Delft hebben hun bevindingen gepubliceerd in Nature Geoscience. Vóór het gebruik van de zogenoemde GRACE-satellieten werd het ijsverlies vooral afgeleid uit veranderingen van de hoogte van het ijsoppervlak. Die werd gemeten vanuit vliegtuigen en andere satellieten. Deze methode kan niet goed onderscheid maken tussen een niveaudaling door ijsverlies of door het wegzakken van de hele ijskap in de aardkorst. De aardkorst is nog steeds volop in beweging als reactie op de enorme hoeveelheid ijs die wegviel aan het eind van de laatste ijstijd. De GRACE-zwaartekrachtsatellieten, die in 2002 in hun baan kwamen, zouden een onafhankelijke meting aan de bestaande toevoegen. Nu blijkt hoe lastig dat is.

Met minder vitamine D eerder schizofreen

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Een laag vitamine D-niveau bij de geboorte is een risicofactor voor het ontwikkelen van schizofrenie. Maar hetzelfde geldt voor een hoog vitamine D-niveau. Gemiddelde waarden blijken het gunstigst. Dat meldt de Archives of General Psychiatry. De resultaten zijn opmerkelijk, want over het algemeen worden alleen extreem hoge vitamine D-waarden als schadelijk gezien. De onderzoekers stellen dan ook dat de aanbevolen hoeveelheden vitamine D, met name voor zwangeren, niet zomaar moeten worden verhoogd. In verschillende landen is daarvan sprake nu recent onderzoek vitamine D-gebrek in verband bracht met verhoogde sterfte, diabetes type I, MS en cognitieve achteruitgang.