Birma kan op China rekenen

China maakt zich volgens experts zorgen over de stabiliteit van het militaire leiderschap in Birma. Om pragmatische redenen is Peking zelfs voorstander van verkiezingen daar.

In woord en gebaar heeft de Chinese president Hu Jintao de leider van buurland Birma, generaal Than Shwe, verzekerd van blijvende politieke en financiële steun.

„Ongeacht de veranderingen in de internationale situatie respecteert China de soevereiniteit van Birma en steunt en begrijpt het de regering”, zei de Chinese president gisteren in de Grote Hal van het Volk in Peking. „Wij besteden veel aandacht aan onze 60-jarige relaties met uw land en dat zal zo blijven”, zei Hu Jintao tegen de militaire leider.

Generaal Than Shwe (77) die in 2003 Peking voor het laatst bezocht, werd met alle egards, waarmee China staatshoofden ontvangt, binnengehaald. Het bezoek van de Birmese leider werd breed uitgemeten in de Chinese media. Vandaag komt hij aan in Shanghai waar hij de Wereldtentoonstelling zal bezoeken. Birma heeft vlak bij het Chinese paviljoen en Noord-Koreaanse paviljoen een eigen expositieruimte ingericht.

President Hu Jintao kondigde aan dat de handel tussen beide landen ter waarde van 2,9 miljard dollar(persbureau Xinhua) zal worden uitgebreid en dat ook de directe Chinese investeringen (1,8 miljard dollar) dit jaar verder zullen worden verhoogd. Met deze toezeggingen maakte de Chinese leider duidelijk geen boodschap te hebben aan de internationale economische sancties tegen het regime.

„Dit bezoek, deze show, is heel duidelijk bedoeld om aan de vooravond van verkiezingen de Chinese steun aan het leiderschap te herbevestigen. Dat leiderschap staat onder grote internationale druk, maar weet zich door Peking blijvend beschermd”, aldus Zha Daojiong, hoogleraar internationale relaties en energiepolitiek aan de Universiteit van Peking.

Behalve dammen, mijnen en industrieterreinen legt China nu twee pijpleidingen aan voor het transport van olie en gas van de Golf van Bengalen naar China. In juni werden daartoe de contracten getekend door premier Wen Jiabao, de aanleg is inmiddels begonnen.

In feite, zegt Zha, is Birma „in energiepolitiek en economisch opzicht volledig afhankelijk aan het worden van China”.

Zha benadrukt dat China zich zorgen maakt over de stabiliteit van het leiderschap van de militairen. Het plan om op 7 november verkiezingen te houden, die door de oppositie worden geboycot, wordt daarom door Peking gesteund. „Het concept van verkiezingen wordt in Peking niet onderschreven, maar het pragmatische idee is dat verkiezingen het land ook op middellange termijn kunnen stabiliseren omdat rebellerende groepen en clans kunnen meedoen”, aldus Zha.

In een verklaring bekritiseerde de Human Rights Watch Asia gisteren de ontvangst van Than Shwe. „Als de Chinese autoriteiten zich niet bezinnen op het beleid ten opzichte van Birma blijft het beeld in stand dat China de beschermheer is van misdadige regimes”, aldus Human Rights Watch. Deze stelling werd onderschreven door dertig Chinese en Birmese mensenrechtenactivisten die kort demonstreerden bij de ambassade van Birma in Peking. Zij droegen een portret mee van oppositieleidster Aung San Kuu Kyi dat net als de groep zelf snel door de politie werd verwijderd.