In Sarrazins greep

De Duitse president Christian Wulf mag in de zaak-Sarrazin niet falen.

De SPD vreest ledenverlies als zij de omstreden islamcriticus royeert.

Duitsland is nog niet af van Thilo Sarrazin, de weerbarstige, op non-actief gestelde bankier en oud-politicus die een boek schreef over de volgens hem mislukte integratie van moslims. De ‘zaak-Sarrazin’ is een heuse staatsaffaire geworden. Zijn mogelijke ontslag als bestuurslid van de Bundesbank is de eerste grote en gevoelige taak waarvoor de nieuwe president van de Bondsrepubliek, Christian Wulff, zich gesteld ziet.

Sarrazin (65) is eind vorige week door het bestuur van de Bundesbank, de centrale bank van Duitsland, bij Wulff voorgedragen voor ontslag. Hij zou indirect de reputatie van de bank hebben bezoedeld met zijn uitlatingen over moslims en „een bepaald gen” waarover sommige bevolkingsgroepen voor hun intelligentie zouden beschikken, „zoals Joden”.

De president van Duitsland is de enige die bestuurders van de onafhankelijke Bundesbank kan aanstellen en ontslaan. Het ontslag van Sarrazin zou een novum zijn. Juridisch is het geen bekeken zaak, zeggenverschillende rechtskundigen. Sarrazin heeft net als ieder ander het recht om zijn mening te uiten. Of hij daarmee de reputatie van de Bundesbank schade heeft berokkend, moet nog worden aangetoond.

Het staatshoofd mag in de zaak-Sarrazin geen fouten maken. In de Duitse landelijke media doet dezer dagen een ‘horrorscenario’ voor Wulff de ronde: hij ontslaat Sarrazin; die stapt naar de rechter, krijgt onder massale publiciteit gelijk en treedt weer in dienst van de Bundesbank. Een groter nederlaag zou voor een staatshoofd niet denkbaar zijn.

In zijn politieke partij, de sociaal-democratische SPD, gaan steeds meer stemmen op om de gewraakte auteur als lid te royeren. Maar dat zijn de beroepspolitici. De SPD kreeg duizenden e-mails met als strekking dat Sarrazin de waarheid zegt. De SPD-top vreest ledenverlies als Sarrazin uit de gelederen zou worden verwijderd. Tegelijk is een procedure tot royement niet zomaar te stoppen. Die is begonnen door de partijafdeling Berlijn.

Een van de nestors van de partij, de oud-burgemeester van Hamburg Klaus von Dohnanyi, zei maandag dat de SPD Thilo Sarrazin „onrecht” zou aandoen als ze hem royeert. Hij roept het partijbestuur op eerst „zorgvuldig” naar Sarrazin te luisteren voordat maatregelen worden genomen die niet meer zijn terug te draaien. Andere partijleden suggereren dat het niet de top moet zijn die een beslissing neemt over Sarrazins lidmaatschap, maar de leden zelf.

Sarrazin heeft met zijn boek Deutschland schafft sich ab in ieder geval voor elkaar gekregen dat de al dan niet mislukte integratie van moslims weer op de politieke agenda in Duitsland staat. Duitsland lijkt zich er door Sarrazin ineens bewust van dat de last van het naziverleden en de hypercorrecte houding ten opzichte van minderheden een heldere blik op integratie in de weg kan hebben gestaan.

Het kan toeval zijn, maar juist vandaag komt minister De Maizière (Binnenlandse Zaken) met een integratieprogramma. Ook deelstaten laten weten wat ze doen om allochtonen bij de les te houden. Dat moet letterlijk worden genomen. Volgens bondskanselier Merkel, die Sarrazins toon laakt en niets moet hebben van zijn biogenetische theorieën over intelligentie, is scholing het enige wat helpt om immigranten vooruit te helpen.

Thilo Sarrazin zelf blijft gelaten. Hij treedt op in talkshows en gaat naar debatten. De afgelopen dagen maakte hij wel een vermoeide indruk en was hij soms moeilijk te verstaan, ook doordat hij licht slist. Hij heeft inmiddels lijfwachten gekregen omdat hij zou worden bedreigd. Zij gaan zelfs mee naar z’n lievelingsrestaurant, niet ver van zijn huis.