Franse artsen demonstreren met arbeiders

Zeker een miljoen Fransen protesteerden tegen een plan van president Sarkozy om de pensioenleeftijd te verhogen. Iedere beroepsgroep vindt juist zijn werk te zwaar

„Sarkozy pyromaan!”, wordt gescandeerd vanaf een brandweerbusje op de Place de la Bastille. De brandweermannen, die in en op het busje zitten, worden van alle kanten toegejuicht. Ze nemen deel aan een massale demonstratie, gisteren, tegen de door president Sarkozy voorgestelde verhoging van de pensioenleeftijd. Volgens de bonden waren er in heel Frankrijk 2,7 miljoen demonstranten op de been. De politie houdt het op 1,1 miljoen.

„Er wordt totaal geen rekening gehouden met ons zware werk”, zegt brandweerman David Silvestre. „We werken dag en nacht, met 50 kilo spullen op onze rug. Eerst mochten we met toen 55 met pensioen, toen werd het 60, nu 62 – straks 72?”

De demonstratie is een ellenlange, kleurrijke optocht van vakbonden, linkse partijen en individuele burgers. Er wordt gedemonstreerd per beroepsgroep. Na de brandweermannen volgen de hostessen, de bibliotheekmedewerkers, de arbeiders van machinefabrikant Alstom, de spoorwerkers, het luchthavenpersoneel. Veelal lopen ze mee onder de banieren van grote vakbonden als de CFDT en CGT, soms onder een spandoek van hun eigen, autonome vakbond.

Sarkozy en zijn minister van Arbeid, Éric Woerth, willen de wettelijke pensioenleeftijd geleidelijk verhogen van 60 jaar naar 62 jaar in 2018. Dit is de leeftijd waarop werknemers mogen stoppen met werken. Willen ze echter een volledig door de staat betaald pensioen ontvangen, dan zullen ze in de plannen van Sarkozy moeten wachten tot hun zevenenzestigste levensjaar. Nu is dat 65. Iemand die eerder een volledig pensioen wil ontvangen, moet daar 41,5 jaar afdrachten voor hebben betaald.

De brandweermannen zijn niet de enigen die in de eerste plaats een uitzondering eisen voor hun eigen beroepsgroep. Ook de politievakbond wil dat Sarkozy rekening houdt met de „moeilijke omstandigheden” waaronder agenten hun werk moeten doen. En een groep artsen in witte kleding draagt een spandoek mee met daarop: „erkenning voor ons nachtwerk in het pensioenstelsel!”. Dokter Marie-Audile Bricourt noemt nog een specifieke zorg van de artsen. „Omdat onze opleiding zo lang duurt, hebben we nauwelijks tijd gehad om pensioen op te bouwen. Daar houdt Sarkozy geen rekening mee.”

Compensatie van zware beroepen is één van de terreinen waarop de regering beperkte toezeggingen lijkt te doen. Hier wordt door Sarkozy’s eigen partij, de UMP, op aangedrongen. Vanochtend droeg Sarkozy zijn regering op het voorstel te „verbeteren”. Hij stelt nu voor dat gedeeltelijk arbeidsongeschikten in zware beroepen alsnog vanaf hun zestigste met pensioen kunnen.

Maar Sarkozy zei vanochtend ook dat de kern van de wet – de algemene verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd – overeind zal blijven. „Dit is een essentiële hervorming”, aldus de president. Deze maatregel levert de staat op termijn een besparing van rond de 18 miljard euro per jaar op. Frankrijk kampt, net als andere Europese landen, met acute tekorten op de begroting, terwijl de levensverwachting van de bevolking stijgt.

Andere Europese landen verhoogden de pensioenleeftijd verder dan Sarkozy nu van plan is – Duitsland bijvoorbeeld tot 67 jaar. Maar van een vergelijking met de buurlanden wilden demonstranten in Parijs gisteren niets horen.

„Dat soort vergelijkingen hebben geen zin”, zegt Dominique Glavieux, leraar lichamelijke opvoeding (30). „In Duitsland is de wettelijke pensioenleeftijd hoger, maar zijn andere eisen weer soepeler. En hier in Frankrijk zijn veel meer ouderen werkloos. Die hebben geen pensioenopbouw en moeten straks tot hun 67ste wachten op een goed pensioen.”

Glavieux, lid van de linkse splinterpartij Parti de Gauche, vindt dat „de kosten van deze hervorming worden opgebracht door de arbeiders, niet door het kapitaal.” Zulke woorden gebruiken ook ook politici van de grootste oppositiepartij Parti Socialiste (PS), die Sarkozy’s UMP bij regionale verkiezingen in maart versloeg. Meelopend in de demonstratie zei François Lamy, parlementariër en politiek adviseur van de PS-partijleider Martine Aubry: „De verhouding arbeid - kapitaal is niet juist. Sarkozy wil dat meer dan 90 procent van het pensioentekort door werknemers wordt betaald, terwijl hij de aandelenhandelaren en de banken ongemoeid laat.”

Dit is de eerste bijdrage van Mark Beunderman, die de komende maanden de berichtgeving uit Parijs verzorgt.