Alleen Kim kent zijn opvolger

Een Noord-Koreaanse dynastieke erfopvolging is op handen. Een groot partijcongres dezer dagen in Pyongyang geeft voedsel aan veel geruchten.

Omvangrijke aanplakborden in de straten van Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea, markeren de grootste bijeenkomst van de communistische arbeiderspartij in vele decennia. „Laat ons de viering van de vergadering van afgevaardigden markeren die zal stralen in de geschiedenis van onze partij en ons land”, luidt de tekst op de plakkaten met daarop de gebruikelijke hoofdrolspelers in de revolutionaire propaganda: de vastberaden soldaat, de gespierde arbeider en de oogstende vrouw. Het Chinese persbureau Xinhua heeft de foto’s daarvan maandag verspreid.

Uit het hele land zouden duizenden vertegenwoordigers naar Pyongyang zijn gekomen voor het volgens waarnemers historische partijcongres dat een dezer dagen zou plaatshebben. De staatskrant Rodong Shimbun meldde dat de harten van de bevolking in afwachting van de grote gebeurtenis al vervuld zijn met „geluk en vreugde”.

Op het met veel geheimzinnigheid omgeven congres dat zich achter hermetisch gesloten deuren afspeelt, zullen volgens analisten belangrijke wijzigingen in het leiderschap worden aangekondigd. Een Noord-Koreaanse hoogleraar sprak, volgens persbureau Associated Press, al van een „ommekeer” voor de communistische staat.

De buitenwereld speculeert over de mogelijkheid dat op het congres de opvolging van Kim Jong-il (68) wordt geregeld. De ‘Geliefde Leider’ kampt met zijn gezondheid, sinds hij in 2008 door een beroerte zou zijn getroffen. Ook zou hij aan suikerziekte lijden. Kim zou, zo willen de hardnekkige geruchten, zijn jongste zoon Kim Jong-un (27) voor het leiderschap willen voorsorteren. Met deze erfopvolging blijft de macht van de Kim-dynastie intact. Kim Jong-il had zijn positie geërfd van zijn vader Kim Il-sung, de ‘Grote Leider’ en in 1948 grondlegger van het huidige Noord-Korea, die in 1994 aan een hartaanval overleed.

Omdat Kim Jong-un, over wie zeer weinig bekend is, te weinig ervaring heeft zou de zwager van Kim Jong-il, Jang Song-thaek, als mentor gaan optreden. Kim promoveerde Jang Song-thaek, dit jaar tot vicevoorzitter van de Nationale Defensie Commissie, de hoogste bestuurlijke autoriteit van het land.

Kim Jong-il zou volgens experts zijn belangrijkste bondgenoot, China, tijdens zijn bezoek aan dat land vorige week op de hoogte hebben gebracht van de komende machtswisseling. China verlangt dat Noord-Korea, dat zich economisch aan de afgrond bevindt en deze week voor noodhulp bij rivaal Zuid-Korea aanklopte, hervormingen doorvoert.

Wat Kim Jong-il van plan is zullen Noord-Korea-experts waarschijnlijk moeten afleiden uit de grote reeks benoemingen – voor het Centraal Comité, het Politbureau en andere staatsinstellingen – waarvoor het congres goedkeuring zal geven.

Ook Kim Jong-il zelf werd door zijn vader geleidelijk in de hiërarchie van de partij geïntroduceerd. Voordat hij in 1980 tot zijn opvolger werd aangewezen, was Kim eerst in het Centraal Comité ‘gekozen’ en vervolgens in het Politbureau.

Morgen wordt mogelijk meer duidelijk als het land de 62ste verjaardag van de Democratische Volksrepubliek Korea viert. Misschien beleeft het gesloten land dan de politieke coming-out van de jonge Kim. Of in het openbaar, of verhuld in een grote reeks mutaties in de top.

Over twee jaar zou de Noord-Koreaanse ‘socialistische heilstaat’ een feit moeten zijn. In 2012, op de honderdste verjaardag van zijn vader Kim Il-sung, zou volgens de officiële staatsleer Noord-Korea een „groot, welvarend en machtig land” moeten zijn. Dat perspectief is nog ver weg. Noord-Korea heeft zich door een onafgebroken reeks provocaties internationaal in een isolement gemanoeuvreerd.